Fot. Adobe Stock

Świecące nanocząstki PersL ułatwią śledzenie drogi leków w organizmie

Zamiast świecić tylko pod lampą, nanocząstki PersL jarzą się długo po jej wyłączeniu - i to w podczerwieni, która lepiej przenika przez tkanki. Badania fizyków z Wrocławia pokazują, że ich sygnał pozostaje czytelny w kontakcie z białkami krwi, a dobrana powłoka powierzchniowa pozwala bezpieczniej śledzić drogę leków.

  • LHC, Adobe Stock

    Bozonem o bozon: a gdyby tak zderzyć ze sobą dwie boskie cząstki?

    Model Standardowy tłumaczący oddziaływania między cząstkami trzyma się mocno. A szkoda! Fizycy tak bardzo chcieliby dojrzeć w nim dziury… Tym razem liczyli na to, że dziurę tę zrobią w modelu zderzenia dwóch bozonów Higgsa. A tu znowu nic.

  • Bozon Higgsa (kolor niebieski) może powstać wskutek interakcji gluonów (żółty) podczas zderzeń protonów. Protony składają się z dwóch kwarków górnych (czerwony) i jednego dolnego (fioletowy), wiązanych przez gluony tak silnie, że w tworzącym się morzu cząstek wirtualnych (szary) mogą się pojawiać bardziej masywne kwarki i antykwarki, na przykład piękne, których obecność także wpływa na proces narodzin bozonów Higgsa. (Źródło: IFJ PAN)

    Po 12 latach badań Higgs dalej nie zdradza nam elementów nowej fizyki

    Nawet po dokładniejszych trwających już 12 lat badaniach własności bozonu Higgsa nic nie wskazuje na to, że można będzie dzięki niemu rozszerzyć Model Standardowy o elementy nowej fizyki - pokazują nowe analizy z udziałem Polaków.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Elastyczne sploty i węzły w cząsteczkach pod coraz lepszą kontrolą

    Metodę konstruowania molekularnych splotów i węzłów tak, aby były one elastyczne, opracowali badacze z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Wrocławskiego. Elastyczność umożliwia powstawanie splątanych obszarów w cząsteczkach białek czy kwasów nukleinowych.

  • Trajektoria punktów wyjątkowych na części rzeczywistej spektrum. Fot. Mateusz Król

    Sterowanie punktami wyjątkowymi ulepszy urządzenia optyczne

    Po raz pierwszy na świecie polscy naukowcy zaobserwowali anihilację punktów wyjątkowych pochodzących z różnych punktów degeneracji. Odkrycie może przyczynić się do powstania nowoczesnych urządzeń optycznych, których właściwościami będzie można sterować za pomocą napięcia.

  • Grafika obrazująca mechanizm ściśnięcia w ultra-zimnych gazach atomów fermionowych umieszczo-nych w periodycznych sieciach optycznych została wykonana przez dr Mazenę Mackoit Sinkevičienė z Uniwersytetu Wileńskiego.

    Przechytrzyć Heisenberga i Pauliego, by dokładniej mierzyć upływ czasu? Tak! Dzięki stanom ściśniętym

    Czy da się obejść zasadę nieoznaczoności Heisenberga i ominąć zakaz Pauliego, aby jeszcze precyzyjniej mierzyć czas w zegarach optycznych? Z tym zagadnieniem zmierzyła się polsko-litewska grupa fizyków. Pokazują oni, jak wytworzyć w ultrazimnym gazie fermionowym tzw. stany ściśnięte.

  • Adobe Stock

    LHCb: kolejna różnica między antymaterią a materią znaleziona

    Oto naukowy odpowiednik zabawy w "znajdź 10 różnic między obrazkami": szukanie różnic między materią i antymaterią. Stawka w tym zadaniu jest duża: to odpowiedź na pytanie, dlaczego istniejemy. Teraz w eksperymencie LHCb w CERN badacze znaleźli kolejną (choć jeszcze nie ostatnią) różnicę.

  • wirus grypy i bakteriofagi, Adobe Stock
    Zdrowie

    Naukowcy UJ zmienili rozmiar wirusopodobnej cząsteczki; można ją wykorzystać do transportu leków w organizmie

    Naukowcy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii skutecznie zmienili rozmiary wirusopodobnej cząsteczki o wielkości zaledwie kilku nanometrów. Udało im się zwiększyć rozmiar jej powłoki, co w przyszłości może prowadzić do wykorzystania cząsteczek do transportu leków w organizmie - informuje Uniwersytet Jagielloński.

Najpopularniejsze

  • Model tunelu i kanistra na wypalone paliwo jądrowe w podziemnym laboratorium Mont Terri w Szwajcarii. W środku widać modele zestawów paliwowych, a wokół kanistra znajduje się bentonit, materiał ilasty, który ma pełnić funkcję bariery ochronnej w głębokim składowisku. Prawa autorskie: Natalia Jakus.

    Polka znalazła sposób na powstrzymanie bakterii zagrażających składowiskom odpadów jądrowych

  • Halucynacje AI doprowadziły do odkrycia. Polacy opisali nową „niemożliwie zasupłaną” rodzinę białek

  • Prezydent odznaczył Orderem Orła Białego lekarza neurochirurga, prof. CMKP dr hab. n. med. Mirosława Ząbka

  • Troje polskich naukowców z grantami ERC

  • Gdańsk/ Archeolodzy odnaleźli 28 tys. niewybuchów, przebadali plac apelowy i odkryli unikatowe zabytki na Westerplatte

  • Fot. Adobe Stock

    Lek przeciwzakrzepowy na bóle stawów

  • Powstał robot, który potrafi sobie wytworzyć nowy zmysł

  • Nowa definicja otyłości - sam wskaźnik BMI nie wystarczy do jej rozpoznania

  • Błonnik w diecie pomaga chronić wyściółkę jelit przed niszczeniem

  • Ptak, który angażuje się bardziej od dzięcioła

Warszawa, 17.04.2026. Siedziba Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie. PAP/Radek Pietruszka

50 lat CBK PAN. Polska aparatura 1,5 mln km od Ziemi

Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk obchodzi 50-lecie istnienia. Przez ten czas urządzenia opracowane przez polskich inżynierów dotarły w odległe rejony Układu Słonecznego: w okolice Wenus i Marsa, a obecnie lecą w stronę Jowisza – powiedział PAP dyrektor CBK PAN dr hab. Piotr Orleański.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera