Molibden 99, podstawowy radioizotop służący do uzyskiwania radioaktywnego technetu wykorzystywanego w większości procedur medycyny nuklearnej, produkuje się w reaktorach badawczych poprzez napromienianie neutronami tarcz uranowych.

W ubiegłym tygodniu, podczas przygotowań do rozruchu holenderskiego reaktora HFR - jednego z zaledwie kilku światowych dostawców molibdenu, wykryto usterkę w obiegu chłodzenia. Z tego powodu nie mógł on zostać uruchomiony 20 stycznia zgodnie z planem. Już dzień później jego produkcję błyskawicznie przejął reaktor MARIA, pracujący w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) - przekazał rzecznik tej instytucji.

"20 stycznia byliśmy w Świerku w trakcie spotkania z naszymi partnerami produkującymi medyczny molibden-99, kiedy jednemu z nich zadzwonił telefon – relacjonuje Paweł Nowakowski, Dyrektor Departamentu Eksploatacji Obiektów Jądrowych w Narodowym Centrum Badań Jądrowych, cytowany w prasowym komunikacie. - Nasz gość odszedł na chwilę na bok, by odebrać połączenie i po chwili spytał, czy za dwa dni jesteśmy w stanie awaryjnie napromienić dodatkowe tarcze uranowe. Dobro pacjentów onkologicznych jest dla nas niezwykle ważne, więc zgodziłem się bez wahania. Jesteśmy również przygotowani do przeprowadzenia kolejnych napromieniań w najbliższych tygodniach".

"Uruchomienie HFR, które nie doszło do skutku, planowane było na 20 stycznia. MARIA wystartowała z produkcją molibdenu już 21 stycznia. Rdzeń reaktora badawczego MARIA został błyskawicznie skonfigurowany pod potrzeby zadania. Szczegółowe obliczenia optymalizujące jego konfigurację zostały wykonane przez zespół ekspertów i zatwierdzone przez Państwową Agencję Atomistyki. Tym razem wszystko to zostało zrealizowane w ciągu kilku godzin" - informuje NCBJ.

Szybka reakcja była możliwa, ponieważ reaktor badawczy MARIA jest przygotowany od 2010 roku do napromieniania tarcz uranowych do produkcji Mo-99. Co roku odbywa się kilka cykli służących ich napromienianiu. MARIA jest też stale przygotowana do zwiększenia produkcji w przypadku nieplanowanych przestojów u głównych dostawców.

W 2019 roku na różnego rodzaju nowotwory zmarło ponad 10 milionów osób, o ponad 10 proc. więcej w porównaniu do 2018 roku. Tym samym stale rośnie liczba różnych procedur diagnostycznych i terapeutycznych. Ponad połowa wykorzystywanych w tym celu radiofarmaceutyków medycznych może być produkowana wyłącznie w lekkowodnych, wysokostrumienowych reaktorach badawczych. Reaktor MARIA jest jednym z najważniejszych dostawców napromienianych tarcz uranowych do produkcji Mo-99, odpowiedzialnym za około 10 proc. światowych dostaw. (PAP)

ekr/ zan/