W uroczystości wezmą udział m.in. członkowie rodziny Jana Wyżykowskiego i jego zespołu badawczego, minister środowiska Marcin Korolec, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego prof. Jerzy Nawrocki - poinformowali przedstawiciele Instytutu w przesłanym PAP komunikacie.

Jak przypomina PIG, Jan Wyżykowski urodził się 31 marca 1917 r. w Haczowie, zmarł 29 października 1974 r. w Warszawie.

Tuż po wojnie studiował na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, którą ukończył z tytułem inżyniera górnika i stopniem magistra nauk technicznych. Pracował początkowo w kopalniach węgla kamiennego na Górnym Śląsku. W 1951 roku został zatrudniony w Państwowym Instytucie Geologicznym.

"Prowadził badania nad występowaniem rud miedzi w niecce środkowo-sudeckiej, gdzie eksploatowano niewielkie ilości surowca. Analizując budowę geologiczną Dolnego Śląska doszedł do wniosku, że rudy miedzi powinny występować również na przedpolu Sudetów – w obrębie tzw. monokliny przedsudeckiej. Koncepcja Wyżykowskiego budziła spore kontrowersje środowisk naukowych, jednak uparty geolog doprowadził do rozpoczęcia wierceń poszukiwawczych. Początkowo prace nie przynosiły pozytywnych wyników. Dopiero 27 marca 1957 roku w otworze Sieroszowice natrafiono na głębokości 656 metrów na rudę miedzi o znaczeniu przemysłowym. Kontynuując badania Wyżykowski udokumentował w końcu w 1959 roku jedno z największych na świecie złóż miedzi i srebra w rejonie Lubin - Sieroszewice" - czytamy w komunikacie.

W 1965 roku Wyżykowski uzyskał stopień doktora nauk przyrodniczych i stanowisko samodzielnego pracownika naukowego w Państwowym Instytucie Geologicznym.

W uznaniu zasług dla górnictwa miedziowego w 1966 roku został uhonorowany wraz ze swoim zespołem Nagrodą Państwową I stopnia.

"Nagła śmierć w październiku 1974 roku przerwała obiecującą karierę naukową i dalsze badania nad występowaniem rud miedzi i innych metali w Polsce. Pochowany został w Alei Zasłużonych na warszawskich Powązkach" - przypominają przedstawiciele Instytutu.

Zauważają przy tym, że imię Jana Wyżykowskiego noszą szkoły w jego rodzinnym Haczowie, a także w Krotoszycach, Głogowie, Polkowicach i Lubinie, oraz szyb kopalni Polkowice – Sieroszowice, znajdujący się w pobliżu odwiertu, w którym po raz pierwszy odkryto rudę miedzi. Pomnik wybitnego geologa znajduje się w Lubinie.

Jak zaznaczono w o komunikacie, odkrycie gigantycznych złóż miedzi przeorało polską geologię. W błyskawicznym tempie, własnymi siłami naukowcy musieli stworzyć całkiem nowe laboratoria i wdrożyć nowe metody badań. Rozwijano dziedziny przedtem w kraju nieznane albo słabo reprezentowane: analitykę chemiczną kruszców, paleogeografię cechsztynu, metody geofizyczne, kartowanie wgłębne.

"W jeszcze większym stopniu niż geologii dotyczy to nauk górniczych. Powstały całe nowe działy wiedzy, w których staliśmy się specjalistami, uznawanymi na całym świecie. Dzisiaj można to określić jako decydujący impakt, który pchnął do przodu całą polską geologię. Impakt odczuwalny do chwili obecnej, nie tylko w gospodarce, ale przede wszystkim w nauce o złożach. Wszyscy zawdzięczamy to pasji i determinacji jednego człowieka – Jana Wyżykowskiego" - podkreślają naukowcy z PIG.

Dlatego - uzasadniają - Państwowy Instytut Geologiczny po latach postanowił uczcić pamięć swego wybitnego pracownika, nadając jego imię swemu głównemu gmachowi. "Decyzja dyrektora Instytutu jest również pewną formą zadośćuczynienia wielkiemu odkrywcy, który w końcowym okresie swojego życia był szykanowany przez ówczesne władze" - dodają.

Wtorkowa uroczystość rozpocznie się o godz. 9.15 w budynku głównym Instytutu, w Warszawie, przy ul. Rakowieckiej 4. W programie: sesja wspomnień, odsłonięcie tablicy pamiątkowej, pokaz filmu o odkrywcy i jego dziele.

PAP - Nauka w Polsce

agt/ tot/