Urazy doznane w wypadkach są drugą przyczyną zgonów wśród osób między 5. a 45. rokiem życia. Rocznie na świecie umiera z ich powodu 3 mln osób. Przeważnie ma to związek z niekontrolowanymi krwawieniami.

Z wcześniejszych badań wynika, że leki przeciwkrwotoczne (tzw. antyfibrynolityczne), np. kwas traneksamowy, ograniczają krwawienia u operowanych pacjentów i zmniejszają konieczność transfuzji krwi. Mogłyby zatem być skuteczne również u ofiar wypadków.

Aby to sprawdzić, naukowcy z Londyńskiej Szkoły Higieny i Medycyny Tropikalnej oraz ze Szpitala Królewskiego w Leicester przeanalizowali dane zebrane w dwóch badaniach przeprowadzonych po 2004 r., które łącznie objęły 20 451 pacjentów (z różnych krajów) z krwotokiem po poważnym wypadku. Podawano im kwas traneksamowy.

Jest to niedrogi lek, który sprzyja procesowi krzepnięcia krwi, hamuje bowiem rozpuszczanie skrzepów (fibrynolizę).

Okazało się, że kwas traneksamowy obniżył ryzyko zgonu u silnie krwawiących ofiar wypadku o 10 proc. w porównaniu z grupą, w której go nie podano. Gdy analizę ograniczono wyłącznie do jednego z badań, które objęło aż 20 211 pacjentów ryzyko zgonu z powodu krwawienia obniżyło się o 15 proc.

Co ważne, lek nie zwiększał ryzyka działań niepożądanych, np. powstawanie zakrzepów.

"Kwas traneksamowy redukuje ryzyko śmiertelnego wykrwawienia się pacjentów po traumatycznym urazie i zdaje się mieć bardzo niewiele działań niepożądanych. Lek ten mógłby ratować życie zarówno cywilów, jak i wojskowych" - komentuje prowadzący badania Ian Roberts z Londyńskiej Szkoły Higieny i Medycyny Tropikalnej.

Jak szacują autorzy pracy, dzięki zastosowaniu kwasu traneksamowego można będzie ocalić rocznie nawet 70 tys. osób, które doznały poważnego urazu.

Dlatego rekomendują szersze stosowanie tego leku u ofiar wypadków, które silnie krwawią. Podkreślają też, że w przyszłości warto zbadać skuteczność kwasu traneksamowego u osób, które doznały wyłącznie urazu mózgu. JJJ

PAP - Nauka w Polsce

agt/bsz