Naukowcy z Danii i Luksemburga metodą druku 3D stworzyli robota w kształcie żaby, który pływa dzięki sześciu sztucznym, aktywowanym światłem mięśniom. Urządzenie nie potrzebuje silnika, baterii ani przewodów, a zaprezentowane podejście może pomóc w rozwoju nowej generacji miękkich robotów.
Na łamach czasopisma „Advanced Materials Technologies” naukowcy z duńskiego Uniwersytetu w Aarhus ze współpracownikami z Uniwersytetu Luksemburskiego przedstawili nietypowego robota. Mała maszyna nie ma silnika, baterii, ani przewodów i powstała głównie w trójwymiarowej drukarce.
Ma kształt żaby i potrafi pływać po powierzchni wody. Co prawda robi to wolno, bo z prędkością zaledwie czterech centymetrów na minutę, ale w tym przypadku najważniejsza jest nie prędkość, lecz sposób poruszania się urządzenia.
Syntetyczna żaba wykorzystuje sześć sztucznych mięśni, którymi porusza nogami, tak aby wyrzucać wodę do tyłu i przemieszczać się do przodu. Mięśnie wykonane są z ciekłokrystalicznych elastomerów, które kurczą się pod wpływem ciepła, a gdy stygną, powracają do pierwotnego kształtu.
Badacze dodali do nich cząsteczki związku pochłaniającego bliską podczerwień i przekształcającego ją właśnie ciepło. Dzięki czemu sztuczne mięśnie można aktywować za pomocą emitującej podczerwień lampy.
„Dużym wyzwaniem było spowodowanie, by wszystkie sześć mięśni ze sobą współpracowało. Jeśli nie kurczą się w skoordynowany sposób, żaba nie płynie do przodu, lecz może obracać się w kółko” – wyjaśnia kierująca badaniami prof. Brigitte Städler z Wydziału Chemii Uniwersytetu w Aarhus.
Badacze przypominają, że konstruowano już miękkie roboty zdolne do poruszania się bez przewodów. Nowość polega jednak na dopracowaniu składu ciekłokrystalicznych elastomerów, sprawdzaniu jak wpływa on na ich przydatność do druku 3D oraz na reakcję na ogrzewanie i ostatecznie na ruch robotów.
„W tradycyjnej drukarce 3D zazwyczaj topi się wykonany z tworzywa sztucznego filament. Tymczasem nasz materiał przypomina bardzo gęsty syrop lub lukier wyciskany z cukierniczego rękawa podczas dekorowania tortu. Po prostu wykorzystujemy drukarkę, aby precyzyjnie umieścić materiał tam, gdzie chcemy – tłumaczy autorka robota Cecilie Ryberg.
Cecilie Ryberg stworzyła także innego pływającego robota, który kształtem przypomina wieloryba i porusza się dzięki pojedynczemu mięśniowi zasilającemu falujący ogon.
Zdaniem ekspertów wyniki tych eksperymentów mają szersze znaczenie dla robotyki. Dostarczają bowiem innym naukowcom wskazówek odnośnie doboru materiałów do produkcji sztucznych mięśni.
Korpusy obu robotów wykonano z miękkiego silikonu, który wydrukowano razem ze sztucznymi mięśniami. Naukowcy opracowali także chemiczną metodę łączenia obu materiałów. Jak tłumaczą, ma to podstawowe znaczenie, ponieważ nawet najlepszy sztuczny mięsień nie będzie przydatny, jeśli jego ruch nie będzie odpowiednio przeniesiony na pozostałe części konstrukcji.
Dodają, że potrzebne będzie jeszcze m.in. dopracowanie zasilania niezależnego od zewnętrznego źródła światła.
W przyszłości podobne miękkie roboty mogłyby znaleźć liczne zastosowania – na przykład w monitorowaniu środowiska czy akcjach poszukiwawczo-ratowniczych, docierając do miejsc trudno dostępnych dla tradycyjnych robotów o sztywnej konstrukcji.
Wcześniej ich zadania mogą być jednak dużo prostsze. „Łatwo mogę sobie wyobrazić, że zanim zaczniemy wykorzystywać je w akcjach ratunkowych, tego typu roboty znajdą zastosowanie jako zabawki. Myślę, że ludzie mieliby sporo frajdy, bawiąc się taką żabą za pomocą odpowiedniego źródła światła” – mówi Cecilie Ryberg.
Marek Matacz (PAP)
mat/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.