Pszczoły z rodziny lepiarkowatych (Colletidae) uważane są przez entomologów za najbardziej zaawansowane ewolucyjnie ze wszystkich rodzin pszczół. Tylko w Polsce występuje co najmniej 41 żyjących samotnie gatunków. Gniazda budują pod ziemią albo w pustych łodygach roślin.

Naukowcy z Virginia Tech oraz University of Tennessee (USA) odkryli, że przypominający wyglądem celofan wodoodporny materiał, którego amerykańskie pszczoły ziemne z gatunku Colletes inaequalis używają do wykładania swoich gniazd, jest naturalnym polimerem bardzo zbliżonym do polietylenu – popularnego tworzywa stosowanego na przykład w opakowaniach jednorazowych (http://dx.doi.org/10.1073/pnas.2607098123).

Jednak materiał ten ulega szybko biodegradacji w glebie. W ciągu zaledwie czterech miesięcy zawartość polimeru w próbkach gleby spadła z 73 do 40 proc.

Główny autor badania, Jonathan Coote, adiunkt na Virginia Tech uważa, że substancja ta może otworzyć drogę do bardziej zrównoważonych rozwiązań, ograniczających negatywne skutki ekologiczne związane z nieustanną produkcją milionów ton polietylenu. Coote zamierza zbadać proces wytwarzania pszczelego polimeru, aby – stosując inżynierię odwrotną – opracować podobne, biodegradowalne tworzywo.

„Celem jest poznanie struktury tego tworzywa, a następnie wykorzystanie jej do opracowania materiału, który będzie można produkować na dużą skalę” – wyjaśnił Coote, zaznaczając, że przemysł mógłby jedynie naśladować ten proces, zamiast polegać na samych pszczołach. 

„Zwykły” polietylen stanowi około jedną trzecią światowej produkcji tworzyw sztucznych – blisko 160 milionów ton rocznie. Tworzywo to może zalegać w środowisku przez stulecia, a nawet po rozpadzie pozostaje w formie mikroplastiku, który przenika do wód gruntowych i rozprzestrzenia się w całym ekosystemie. Wiele tworzyw sztucznych reklamowanych jako biodegradowalne rozkłada się bardzo powoli lub wymaga do tego specyficznych warunków przemysłowych.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/