Jaki obraz mamy w głowie, gdy myślimy o chirurgach przygotowujących się do operacji? Sterylne pomieszczenie, sterylne ubrania, mycie rąk, a na koniec jeszcze sterylne rękawiczki. Dziś wydaje się to tak oczywiste jak znieczulenie podczas zabiegu. Jarosław Juszkiewicz przypomina jednak, że nie zawsze tak było, a za tymi rozwiązaniami stoją pionierzy, którzy nierzadko musieli walczyć o swoje pomysły.
„Pionierzy medycyny. Oszukać śmierć” Jarosława Juszkiewicza to książka o historii rozwoju wybranych dziedzin medycyny. W centrum opowieści znaleźli się lekarze-pionierzy, którzy przekraczali granice – walczyli z przesądami, utartymi zasadami i chorobami, z którymi ówczesna medycyna nie umiała sobie poradzić. I choć ich nieszablonowe myślenie i przełomowe odkrycia zmieniły dzieje medycyny, za życia nie zawsze spotykali się ze zrozumieniem i uznaniem.
Po kolei przechodzimy przez historię kolejnych dziedzin medycyny, między innymi neonatologii (np. rozwoju inkubatorów), aseptyki i antyseptyki (wiecie, że kiedyś lekarze nie myli rąk przechodząc z prosektorium do sal położniczych?!), anestezjologii, chirurgii plastycznej czy kardiochirurgii.
Nie są to jednak suche, encyklopedyczne notki, choć faktografii jest tu naprawdę sporo. To przede wszystkim opowieść o ludziach – ich emocjach, wahaniach, sukcesach i porażkach – ale też o czasach, w których przyszło im działać.
Czytając, można sobie bez trudu wyobrazić, jak wyglądały dawne szpitale czy sale operacyjne i co działo się za ich drzwiami. Juszkiewicz ma dar opowiadania – nic dziwnego, w końcu od lat pracuje z mikrofonem - jest dziennikarzem radiowym, lektorem i autorem audycji edukacyjnych oraz dokumentalnych.
Podobnie jak w swojej poprzedniej książce – „Kosmos. Wyznaczam nową trasę” – Juszkiewicz również daje się tu poznać od prywatnej strony. W każdym rozdziale dorzuca coś od siebie, dzięki czemu staje się kimś, kto prowadzi nas przez te historie – ze swoim sposobem patrzenia i własnymi refleksjami.
Już na okładce autor ostrzega, że „będzie bolało”. I faktycznie, niektóre opisy potrafią być brutalne. Choćby ten dotyczący amputacji przeprowadzanej bez znieczulenia. Swoją drogą, zastanawiałam się, co jest w tym wszystkim bardziej brutalne – sam przebieg takiej operacji czy świadomość, że kiedyś był to standard.
Podsumowując, „Pionierzy medycyny. Oszukać śmierć” przypominają, że medycyna nie zawsze wyglądała tak jak dziś, a jej rozwój to jedno z największych osiągnięć – o ile nie największe – naszej cywilizacji.
Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Sploty.
Agnieszka Kliks-Pudlik
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
