Liczące 428 stron opracowanie obejmuje żeńskie nazwy stanowisk, funkcji, zawodów oraz stopni i tytułów naukowych występujących w Uniwersytecie Gdańskim, Politechnice Gdańskiej oraz Gdańskim Uniwersytecie Medycznym. Każde hasło zawiera pełny paradygmat fleksyjny, propozycje grzecznościowych form adresatywnych, angielskie odpowiedniki oraz wykazy skrótów. Stosowanie form proponowanych w słowniku nie jest obligatoryjne i opiera się na zasadzie wolności wyboru.

Wśród zamieszczonych w słowniku haseł znajdują się m.in. żeńskie nazwy funkcji kierowniczych i akademickich, takie jak prorektorka, dziekanka, prodziekanka, kanclerka, dyrektorka, kierowniczka oraz pełnomocniczka. W obszarze stopni i tytułów naukowych oraz dydaktycznych opracowanie podaje m.in. formy profesorka (a także wariant profesora), doktorka (lub doktora), adiunktka, docentka, wykładowczyni oraz badaczka.

„Praca nad słownikiem była przedsięwzięciem wieloetapowym. Rozpocząłem od zebrania nazw stanowisk, funkcji i zawodów występujących na trzech uczelniach tworzących Związek” - poinformował prof. Lica.

Dodał, że w dalszej kolejności analizował ich żeńskie odpowiedniki, korzystając ze słowników, korpusów językowych oraz przykładów rzeczywistego użycia. 

„Ważnym elementem były również badania ankietowe, które pozwoliły poznać opinie użytkowników języka” - wyjaśnił.

Słownik uwzględnia również szeroki wykaz nazw zawodów specjalistycznych i technicznych występujących w strukturach uczelni, w tym biolożka, analityczka, fizyczka, informatyczka, inżynierka, audytorka, architektka oraz radczyni prawna. Opracowanie zawiera także odmiany dla wieloczłonowych stanowisk administracyjnych i technicznych, takich jak młodsza specjalistka, starsza konserwatorka książki, dyrektorka-naczelna redaktorka czy kierowniczka projektu.

Powstanie publikacji stanowi element realizacji Planu wdrażania polityki równości płci w Uniwersytecie Gdańskim na lata 2024–2028, opracowanego w ramach europejskiego projektu MINDtheGEP z programu Horyzont 2020. Wydanie słownika poprzedziły decyzje władz uczelni: w listopadzie 2024 roku rektor UG prof. Piotr Stepnowski umożliwił stosowanie żeńskich form w dokumentacji i komunikacji oficjalnej, a w maju 2025 roku analogiczne regulacje pismem okólnym wprowadził rektor Politechniki Gdańskiej prof. Krzysztof Wilde.

Opracowanie wpisuje się w rozwijający się w polskich uczelniach nurt akademickiej leksykografii feminatywów, stanowiący odpowiedź na zalecenia Komisji Europejskiej dotyczące wdrażania Planów Równości Płci. Żeńskie nazwy stanowisk oraz poradniki języka równościowego wdrożono wcześniej m.in. na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach („Inkluzywny narzędziownik” z 2023 r.), Uniwersytecie Zielonogórskim (2024 r.), Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (2024 r.), a także na uniwersytetach w Poznaniu, Opolu i Olsztynie.

Bezpłatna, cyfrowa wersja publikacji jest dostępna w trybie otwartym (Open Access) na stronie internetowej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego.

Związek Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita, FarU został powołany w 2020 na wspólny wniosek rektorów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Politechniki Gdańskiej oraz Uniwersytetu Gdańskiego. W tym roku do Związku dołączyły Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku oraz Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku. (PAP)

pm/ agt/