Koncepcję przedsięwzięcia opracowała dr hab. Aleksandra Rutkowska z GUMedu, pełniąca również funkcję prezesa spółki DetoxED – spin-offu GUMedu i Politechniki Gdańskiej.

Projekt ukierunkowano na profilaktykę i ochronę zdrowia przed substancjami z grupy EDCs, takimi jak bisfenole, ftalany czy PFAS, nazywane „wiecznymi chemikaliami». Związki te występują powszechnie m.in. w opakowaniach żywności, kosmetykach, środkach czystości, meblach, tekstyliach i kurzu domowym.

„Nie chcemy straszyć kobiet w ciąży chemią. Chcemy dać im wiedzę i konkretne rozwiązania. Nie jesteśmy w stanie wyeliminować całej ekspozycji środowiskowej, ale część źródeł możemy stosunkowo łatwo ograniczyć» – zaznaczyła badaczka, cytowana w komunikacie uczelni.

Głównym narzędziem profilaktycznym tworzonym w ramach projektu będzie bezpłatna i anonimowa aplikacja CheckED Pink Edition, przeznaczona do analizy codziennych nawyków pacjentek.

„To jest najważniejsza idea CheckED: nie mówić kobiecie «uważaj, wszędzie są szkodliwe substancje», tylko powiedzieć: «tu są trzy rzeczy, które możesz realnie zmienić już dziś»» – podkreśliła.

Równolegle w ramach projektu powstanie cyfrowy panel (dashboard) przeznaczony dla lekarzy i położnych, umożliwiający przeprowadzenie kilkuminutowej interwencji edukacyjnej podczas rutynowej wizyty.

Przedsięwzięcie połączy narzędzia cyfrowe, edukację w gospodarstwach domowych oraz badania biomonitoringowe, by zweryfikować realną skuteczność rekomendacji.

„Chcemy połączyć naukę z praktyką. Nie wystarczy powiedzieć, że jakiś czynnik może być problemem. Musimy jeszcze pokazać, co człowiek może z tym zrobić i sprawdzić, czy proponowana zmiana rzeczywiście przynosi efekt» – dodała Rutkowska.

Budżet projektu realizowanego w latach 2026–2030 wynosi prawie 2 mln euro, z czego 60 proc. stanowi dofinansowanie ze środków unijnych. W skład konsorcjum wchodzi dziewięć podmiotów z Polski, Niemiec, Grecji, Łotwy, Czech, Francji, Portugalii oraz Austrii. (PAP)

pm/ agt/