Wyróżnienia przyznawane są od 1991 roku. Do tej pory ceremonia odbywała się w Massachusetts Institute of Technology w Cambridge, a w tym roku ceremonia wręczenia wyróżnień odbyła się (3 września) po raz pierwszy w historii poza Stanami Zjednoczonymi – w Zurychu w Szwajcarii.

Jak poinformowali w nadesłanym komunikacie przedstawiciele uczelni, zespół naukowców, którego częścią byli badacze z Uniwersytetu Wrocławskiego, został wyróżniony za badania na temat zapachu niemowląt. W skład zespołu weszli: Ilona Croy z Uniwersytetu w Jenie, Thomas Hummel z Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie oraz wrocławscy naukowcy z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, prof. Agnieszka Sorokowska i dr Tomasz Frąckowiak, którzy od lat prowadzą badania nad zapachem.

Prof. Sorokowska opisała, że badanie polegało na ocenie przez 255 matek i ojców przyjemności zapachu ciała swojego dziecka. Dla porównania oceniali oni również zapach ciała swojego partnera i partnerki. „Wyniki wykazały, że zdecydowana większość rodziców uważała zapach ciała niemowląt i małych dzieci za szczególnie przyjemny – istotnie przyjemniejszy niż zapach partnera/partnerki” – powiedziała.

Dodała, że wraz z wiekiem dzieci ta szczególna preferencja węchowa znacznie się obniżała, niezależnie od tego, jak pozytywnie rodzice oceniali swoją relację z dzieckiem.

Nagrodzone badanie kwestionariuszowe stało się punktem wyjścia do serii kolejnych eksperymentów. W ramach projektu grantowego profesor Ilony Croy zespół zebrał próbki zapachów ciała od ponad 300 dzieci w różnym wieku. Próbki te w rożnych badaniach były przedstawiane rodzicom oraz osobom niebędącym rodzicami. Niektóre eksperymenty obejmowały badania genetyczne lub analizy prowadzone z wykorzystaniem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI).

„Zapach ciała niemowlęcia aktywuje kluczowe obszary systemu nagrody w mózgu, co może sprzyjać zachowaniom opiekuńczym. Zmienia się to w okresie dojrzewania: rodzice mają większe trudności z rozpoznawaniem nastolatka po węchu, matki mogą nawet wykazywać awersję do zapachu ciała swoich synów, a ojcowie do córek. Po okresie dojrzewania rodzice ponownie przyzwyczajają się do zapachu ciała swoich dzieci i ponownie wykazują do niego preferencje” - opisali naukowcy.

Zdaniem prof. Sorokowskiej badania pokazują, że ludzkie zapachy przekazują istotne informacje społeczne i biologiczne. „Być może mówią nam też coś o miłości: biologicznie jesteśmy predysponowani do opieki nad naszymi dziećmi. Jednocześnie możemy nauczyć się kochać zapach bliskich nam osób na nowo, nawet jeśli zmieniają się oni w ciągu życia” – dodała badaczka.

Naukowcy zaznaczyli, że ideą przeprowadzonych badań było rozbawienie ludzi, a potem skłonienie ich do refleksji. (PAP)

kak/ agt/