Zespół naukowców kierowany przez specjalistów z University of Cambridge, w projekcie ufundowanym przez UK Space Agency, z pomocą satelity wielkości walizki chce zbadać pierwsze etapy istnienia wszechświata. Naukowcy mają nadzieję, że CosmoCube zostanie wystrzelony w ciągu najbliższych pięciu lat.

Satelita zostanie umieszczony na orbicie wokół Księżyca, gdzie okresowo będzie chroniony przez Srebrny Glob przed zakłóceniami z Ziemi. Ochrona przed radiowymi sygnałami z Ziemi jest niezbędna, aby wykorzystać fale o długości 21 cm wysyłane przez atomy wodoru w okresie między poświatą Wielkiego Wybuchu a Kosmicznym Świtem. To czas, kiedy zapalały się pierwsze gwiazdy.

Badacze podkreślają, że dotąd nikt nie prowadził bezpośrednich obserwacji tego etapu istnienia wszechświata.

Dodają, że prowadzenie obserwacji tego okresu z Ziemi jest niezwykle trudne, ponieważ jonosfera blokuje potrzebne częstotliwości, a dodatkowo zakłócenia pochodzące z radia FM, satelitów i systemów telekomunikacyjnych zagłuszają sygnał.

Krążący wokół Księżyca satelita będzie tymczasem chroniony przed tymi zakłóceniami przez 40 minut w czasie każdego, trwającego 2 godziny obiegu Srebrnego Globu. W czasie przewidzianej na dwa lata misji zbierze dane z tysiąca godzin obserwacji.

Satelita przy okazji przyjrzy się także roli ciemnej materii w ewolucji wszechświata.

- Mamy nadzieję, że promieniowanie wodoru pochodzące z okresu po Wielkim Wybuchu, ale sprzed powstania pierwszych gwiazd, pozwoli nam zrozumieć rolę ciemnej materii we wczesnym wszechświecie - w jaki sposób przyczyniała się ona do skupiania wodoru, z którego powstały pierwsze gwiazdy i galaktyki - wyjaśnia prof. Eloy de Lera Acedo z Cavendish Laboratory Cambridge Unviersity, główny autor badania przedstawionego w piśmie „Nature Astronomy”.

- Nie ma innego miejsca, które zapewniałoby osłonę potrzebną do wykrycia tak słabego sygnału, a jednocześnie pozwalało obserwować całe niebo. Niewidoczna strona Księżyca jest właściwie jedyną możliwością - rozwiązuje kilka problemów naraz i otwiera czyste okno na bardzo wczesny Wszechświat - dodaje ekspert.

Słaby sygnał w postaci 21-centymetrowych fal będzie odbierany przez zamontowane na satelicie długie, lekkie anteny.

Badacze zwracają uwagę na jeszcze jedną szczególną cechę misji. - Poza celami naukowymi naszą misję wyróżnia jej rozmiar - badamy najwcześniejsze, najbardziej odległe etapy kosmicznych ciemnych wieków, do których inne projekty nie docierają, wykorzystując przy tym kompaktową i stosunkowo niedrogą platformę – podkreśla prof. de Lera Acedo.

Naukowcy dodają jednak, że nawet niewidoczna z Ziemi strona Księżyca może nie na długo pozostać wolna od radiowych zakłóceń.

Otóż ze względu na obecna radiową ciszę to miejsce, które chcą wykorzystać do badań różne kraje, a to spowoduje jej zanieczyszczenie falami radiowymi.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/