W badaniu, finansowanym przez holenderską fundację Hartstichting, uczestniczyło ponad 500 pacjentów ze 101 gabinetów lekarzy rodzinnych. Połowa lekarzy mogła kierować osoby z niejednoznacznymi dolegliwościami na prostą tomografię komputerową serca, która określa tzw. wynik wapniowy, czyli ilość zwapnień w tętnicach wieńcowych. Pozostali stosowali dotychczasową procedurę. Pacjentów obserwowano średnio przez półtora roku.

Jak poinformowała kierująca badaniem prof. Rozemarijn Vliegenthart z Uniwersyteckiego Centrum Medycznego w Groningen (UMCG), możliwość wykonania skanu sprawiła, że lekarze rodzinni kierowali do kardiologów o połowę mniej pacjentów.

U niemal połowy przebadanych tomografia nie wykazała zwapnień lub stwierdziła ich jedynie niewielką ilość. W tej grupie w okresie obserwacji nie odnotowano żadnego poważnego incydentu sercowego. Jeśli mimo uspokajającego wyniku lekarz rodzinny zdecydował się skierować pacjenta do kardiologa, specjalista nie wykrył zwężenia tętnicy wieńcowej.

Badacze zastrzegają jednak, że tomografia oceniająca zwapnienia nie pokazuje bezpośrednio, czy tętnica jest zwężona. Do tego konieczne jest badanie z użyciem środka kontrastowego. Wysoki wynik wapniowy oznacza natomiast zwiększone ryzyko przyszłych problemów sercowo-naczyniowych.

Nie wykazano też, by wcześniejsze wykonanie skanu zwiększało odsetek wykrywanych przez kardiologów zwężeń naczyń. Naukowcy wskazują, że na wynik mogło wpłynąć kierowanie na tomografię również pacjentów z łagodniejszymi dolegliwościami, których w normalnych warunkach lekarz rodzinny nie wysłałby do specjalisty.

Do ustalenia pozostaje również opłacalność rozwiązania. Prof. Robin Nijveldt z UMC Utrecht, który nie uczestniczył w badaniu, zwrócił uwagę, że szersze wykorzystanie tej metody mogłoby dodatkowo zwiększyć zapotrzebowanie na tomografy. Obliczenia dotyczące kosztów są nadal prowadzone.

W Groningen i Drenthe trwa pilotaż stosowania skanów przez lekarzy rodzinnych. Ogólnokrajowa grupa kardiologów, radiologów i lekarzy pierwszego kontaktu pracuje nad określeniem, którzy pacjenci powinni być kierowani na takie badanie.

Badanie wskazało też na możliwy efekt profilaktyczny. Wśród osób, które poznały swój wynik wapniowy, 36 proc. zgłosiło się do programu zdrowotnego u lekarza rodzinnego, ponad dwa razy więcej niż w grupie stosującej standardową procedurę.

Patryk Kulpok (PAP)

pmk/ zan/