Członkowie Polskiej Akademii Nauk i ich goście spotkali się na Sesji Zgromadzenia Ogólnego PAN, by uczcić jubileusz 75-lecia akademii. Z tej okazji po raz pierwszy wręczono Nagrodę PAN – nowe wyróżnienie dla osób o wybitnych osiągnięciach naukowych.

„My, Polacy, pragniemy, by pomyślność, siła i rozwój niepodległej, nowoczesnej Polski (…) opierały się w wielkim stopniu (…) na wiedzy i rodzimym potencjale intelektualnym. Jestem przekonany, że Polska Akademia Nauk będzie się do tego znacząco przyczyniać” – napisał w liście gratulacyjnym z okazji jubileuszu prezydent Karol Nawrocki.

– W kolejny rok istnienia akademii wkraczamy z pełną świadomością wyzwań, ale też z poczuciem stabilności, opartym na fundamentach otwartości i współpracy – mówił podczas sesji minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek.

Przypomniał o projekcie nowelizacji ustawy o PAN, którego wspólne przygotowanie przez ekspertów MNiSW i akademii nazwał „historycznym, wypracowanym w dialogu kompromisem”. – Dlatego z radością myślę o nadchodzącej zmianie w postaci procedowanej dalej nowelizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk, która w sposób wyważony łączy szacunek dla tradycji akademii z potrzebą jej dalszego rozwoju i modernizacji – ocenił.

Projekt noweli trafił do Rządowego Centrum Legislacji w grudniu 2025 r., obecnie jest na etapie opiniowania.

Laureatką pierwszej Nagrody PAN została prof. Agnieszka Chacińska. To biolożka molekularna i dyrektorka Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych (IMol) PAN. Jest jedną z czołowych badaczek w dziedzinie proteomiki mitochondrialnej (dziedziny biologii molekularnej zajmującej się analizą białek tworzących mitochondria) na świecie i niezwykle skuteczną organizatorką badań naukowych.

Odbierając nagrodę, prof. Chacińska przyznała, że traktuje to wyróżnienie jako wyraz uznania nie tylko dla jej pracy, ale również dla wszystkich osób, z którymi współpracowała. – Nauka jest przedsięwzięciem zespołowym, opartym na ciekawości, zaufaniu i konsekwencji w poszukiwaniu odpowiedzi na najważniejsze pytania – zaznaczyła.

We wcześniejszej rozmowie z PAP laureatka oceniła, że najważniejsze cechy dobrego naukowca to m.in. kreatywność i ambicja, ale także odwaga. Zdaniem badaczki trzeba ją mieć, aby działać wbrew systemowi, który w Polsce nie sprzyja nauce jakościowej, tylko ilościowej – czyli m.in. nagradzającej za liczbę, nie wartość publikacji.

Jak wyjaśniał w laudacji prezes Polskiej Akademii Nauk prof. Marek Konarzewski, celem nowej nagrody jest wyróżnianie badaczek i badaczy, których osiągnięcia wnoszą przełomowy wkład w rozwój nauki i budowanie międzynarodowej pozycji polskich badań i naukowców. – Nie jest to nagroda, która honoruje spuściznę. To jest nagroda, która przede wszystkim honoruje potencjał – tłumaczył.

Dodał, że PAN chce nagradzać badaczy, którzy mogą w przyszłości sięgnąć po najwyższe wyróżnienia naukowe, w tym po Nagrodę Nobla. Jak oceniają eksperci, prof. Chacińska jest jedną z nielicznych osób pracujących w Polsce, których osiągnięcia badawcze mogłyby zostać wzięte pod rozwagę przez Komitet Noblowski w dziedzinie medycyny lub chemii.

Założona w 1951 r. PAN zrzesza dziś 345 członków krajowych i 129 zagranicznych; ma 69 instytutów naukowych i 6 zagranicznych stacji naukowych. Współpracuje z 70 instytucjami na czterech kontynentach, ma prawie 10 tys. pracowników, w tym niemal 4,5 tys. naukowych.(PAP)

Nauka w Polsce

abu/ bar/