Europejska sonda Juice i należąca do NASA Europa Clipper, przy użyciu spektrografów ultrafioletowych, dokonały unikalnych obserwacji międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS. Pomogą one m.in. zrozumieć, jak ewoluowała ona w czasie podróży przez Układ Słoneczny.
Komety 3I/ATLAS to trzeci zauważony obiekt, który nadleciał z przestrzeni międzygwiezdnej.
– Gdy kometa przelatywała między sondami Juice i Europa Clipper, mogliśmy nieformalnie skoordynować obserwacje prowadzone przez oba statki kosmiczne – opisał dr Kurt Retherford z Southwest Research Institute, główny naukowiec zajmujący się obsługą wspomnianych spektrografów pracujących w sondach Juice i Europa. – Co istotne, zaobserwowaliśmy emisje wodoru, tlenu i węgla. Pierwiastki te powstają, gdy gazy ulatniające się z jądra komety rozpadają się na atomy pod wpływem światła słonecznego.
Eksperci dodali, że na pokładzie sondy Juice spektrograf ultrafioletowy (UVS) jest jednym z 10 instrumentów naukowych.
Głównymi celami tej misji jest badanie księżyców potencjalnie nadających się do rozwoju życia, krążących wokół Jowisza oraz analiza układu Jowisza jako modelu układów gazowych olbrzymów w naszym Układzie Słonecznym i poza nim.
Natomiast główne cele naukowe misji Europa Clipper to określenie grubości lodowej skorupy jednego z czterech największych księżyców Jowisza - Europy i jej oddziaływań z położonym pod nią oceanem, zbadanie jego składu oraz scharakteryzowanie jego geologii.
Szczegółowa eksploracja Europy ma pomóc naukowcom lepiej zrozumieć astrobiologiczny potencjał światów potencjalnie nadających się do podtrzymywania życia.
– Obserwacje międzygwiezdnej komety były ekscytującym naukowym bonusem. Uzyskany w ten sposób rzadki i wyjątkowy zestaw danych obejmuje emisje gazów oraz rozproszony pył – poinformowała dr Philippa Molyneux również z SwRI.
– Po raz pierwszy uzyskaliśmy jednoczesny, bezpośredni widok komy komety, z której ulatnia się gaz, z dwóch różnych kierunków. Europa Clipper pokazała nam nocną stronę komety, z dużą ilością rozproszonego pyłu, podczas gdy Juice zobrazowała przede wszystkim świecący gaz po stronie dziennej – relacjonowała.
Jak wyjaśnili badacze, komety składają się z lodu wodnego, lodu z dwutlenku węgla oraz innych materiałów. Gdy zbliżają się do Słońca, ogrzewają się, a ich składniki ulatniają się w przestrzeń kosmiczną.
Udało się teraz stwierdzić, że na wczesnym etapie emisje węgla z 3I/ATLAS były wyższe, niż oczekiwano, zwłaszcza w porównaniu z typowymi kometami z naszego Układu Słonecznego. Potwierdza to podobne wnioski płynące z innych obserwacji dotyczących pochodzenia i składu tej międzygwiezdnej komety.
– Badając proporcję lodu wodnego do suchego lodu, możemy porównać skład tej międzygwiezdnej komety ze składem komet pochodzących z naszego Układu Słonecznego. Pomaga nam to zrozumieć, czy układ planetarny, w którym powstała 3I/ATLAS, był podobny do naszego, czy też się od niego różnił – powiedziała dr Molyneux.
Śledzenie emisji przez kilka dni ujawniło też, jak zmieniały się proporcje tych cząsteczek i jak kometa ewoluowała podczas swojej podróży przez Układ Słoneczny.
– Uważam, że współpraca z zespołem Europa Clipper była ciekawą i znaczącą demonstracją tego, jak oba projekty można koordynować w celu planowania obserwacji. Ponieważ zespół SwRI uczestniczy w obu misjach, była to dla nas szczególnie ważna okazja do wspólnego działania – dodał dr Retherford.
Marek Matacz (PAP)
mat/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
