Podczas prac archeologicznych na placu Spaanskasteelplein w Gandawie (Belgia) odkryto pozostałości Zamku Hiszpańskiego – potężnej twierdzy wzniesionej w XVI wieku z polecenia cesarza Karola V. Fortyfikacja miała utrzymać w ryzach mieszkańców miasta po ich buncie przeciwko podwyżkom podatków. W ramach upokorzenia buntownicy musieli przejść przez miasto boso i z pętlą na szyi – stąd przydomek gandawian jako „noszących pętlę”.

Zamek zniknął z krajobrazu w XIX wieku, ustępując miejsca dzielnicy Sint-Macharius. Obecnie teren przygotowywany jest pod budowę nowych apartamentów. Zanim jednak rozpoczną się właściwe prace budowlane, archeolodzy zabezpieczają relikty przeszłości.

Badaczom udało się odsłonić fragmenty murów, tworzących dawne koszary. Jak wskazują znaleziska, stacjonowali tu hiszpańscy żołnierze. Wśród odkryć są elementy szklanych naczyń, części butelek na wino, niewielkie flakoniki – prawdopodobnie na perfumy lub maści – a także fragment rzeźby przedstawiającej modlącą się postać z różańcem.

Szczególnie cenne okazało się dawne szambo, które – jak podkreślają archeolodzy – pełniło także funkcję miejsca składowania odpadów. Dzięki specyficznym warunkom wiele przedmiotów zachowało się w dobrym stanie. Analiza szczątków zwierzęcych, nasion i pyłków roślinnych pozwoli ustalić, czym żywili się żołnierze.

W trakcie wykopalisk natrafiono również na dziesiątki średniowiecznych szkieletów na terenie dawnego cmentarza opactwa św. Bawona. Szczątki pochodzą z okresu od XIII do XVI wieku i prawdopodobnie należały do osób związanych z życiem klasztornym. Sam kościół opactwa zniknął przed wiekami, jednak jego zarys wyznaczają dziś drzewa posadzone na dawnym planie budowli.

Na stanowisku odkryto także ceramikę i materiały budowlane z czasów rzymskich oraz krzemienne narzędzia z okresu prehistorycznego, co wskazuje, że teren był zasiedlony znacznie wcześniej.

Część działki pozostanie nienaruszona – powstaną tam budynki bez podziemnych kondygnacji. Archeolodzy liczą, że przyszłe pokolenia badaczy, dysponujące nowocześniejszymi narzędziami, będą mogły kontynuować eksplorację tego miejsca.

Patryk Kulpok (PAP)

pmk/ zan/