Wychowując dzieci, rodzice często uczą je życzliwości i dzielenia się, myślenia o innych ludziach i ich potrzebach – altruizmu. Ta bezinteresowna postawa jest kluczowa dla funkcjonowania społeczeństwa. Jednak egoistów nie brakuje.

Gra Dyktator to stworzona w roku 1986 metoda badawcza polegająca na symulacji zachowań ekonomicznych i społecznych, które są powiązane z altruizmem, na przykład dotowania fundacji charytatywnych. Jest jedną z podstawowych metod badawczych wykorzystywanych w psychologii ekonomicznej oraz dziedzinach pokrewnych.

Gracz 1 otrzymuje pewną kwotę i decyduje, ile pieniędzy odda graczowi 2, a ile zostawi dla siebie. Gracz 1, jeśli nie chce, nie musi dzielić się z graczem 2 pieniędzmi. Jednocześnie gracz 2 nie może odrzucić propozycji.

Nowe badania nad altruizmem przeprowadził zespół Jie Hu z East China Normal University (Chiny) we współpracy z Uniwersytetem w Zurychu (Szwajcaria).

Aby zrozumieć, jakie obszary mózgu i połączenia między nimi mogą leżeć u podstaw indywidualnych różnic w altruizmie, poproszono 44 uczestników o podjęcie 540 decyzji w Grze Dyktator – oferując podzielenie się z kimś kwotą, którą następnie mogli zatrzymać. Za każdym razem uczestnik mógł zarobić więcej lub mniej niż jego partner, ale kwoty te były różne. Podczas gdy uczestnicy grali w grę, naukowcy stymulowali płaty czołowe i ciemieniowe ich mózgów metodą przezczaszkowej stymulacji prądem przemiennym. Dzięki tej stymulacji wszystkie komórki w tych obszarach były w zsynchronizowany sposób pobudzane rytmem oscylacji gamma lub alfa.

To pobudzanie obszarów mózgu do wspólnej aktywności zwiększało zdolność danej osoby do zachowań altruistycznych i oferowania większej kwoty komuś innemu – nawet gdy oznaczało to, że zarobi ona mniej niż ich partner.

Za pomocą modelu obliczeniowego naukowcy wykazali, że stymulacja pobudzała altruistyczne preferencje uczestników, sprawiając, że bardziej brali pod uwagę partnera, rozważając każdą ofertę pieniężną. Autorzy zauważają, że nie rejestrowali bezpośrednio aktywności mózgu, dlatego przyszłe badania powinny łączyć stymulację mózgu z elektroencefalografią, aby wykazać bezpośredni wpływ stymulacji na aktywność neuronalną. Wyniki sugerują jednak, że altruistyczne wybory mogą mieć podstawę w zsynchronizowanej aktywności płatów czołowych i ciemieniowych mózgu.

„Zidentyfikowaliśmy wzorzec komunikacji między obszarami mózgu, który jest powiązany z wyborami altruistycznymi” - powiedział Christian Ruff, współautor badania. – „Pogłębia to nasze podstawowe zrozumienie tego, jak mózg wspiera decyzje społeczne i przygotowuje grunt pod przyszłe badania – zwłaszcza w sytuacjach, w których sukces zależy od współpracy ludzi”.

Jie Hu zauważył: „Nowością są dowody na związek przyczynowo-skutkowy: kiedy zmieniliśmy komunikację w określonej sieci mózgowej za pomocą ukierunkowanej, nieinwazyjnej stymulacji, decyzje

dotyczące dzielenia się informacjami zmieniały się w spójny sposób – zmieniając sposób, w jaki uczestnicy równoważyli własne interesy z interesami innych”.

„Byliśmy zdumieni, jak wzmocnienie koordynacji między dwoma obszarami mózgu prowadziło do bardziej altruistycznych wyborów. Kiedy zwiększyliśmy synchronizację między obszarami czołowymi i ciemieniowymi, uczestnicy chętniej pomagali innym, nawet jeśli wiązało się to z osobistym kosztem” - podsumował inny współautor badania (https://plos.io/457RtCK), Marius Moisa.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ zan/