Praca opublikowana w czasopiśmie „Remote Sensing in Ecology and Conservation” prezentuje otwarty zbiór danych obejmujący dziesiątki tysięcy osobników ptaków, zarejestrowanych na zdjęciach lotniczych wykonanych bezzałogowymi statkami powietrznymi. Obrazy pochodzą z wielu kontynentów i różnych środowisk – od kolonii ptaków morskich, przez mokradła i wybrzeża, po krajobrazy rolnicze i tereny śródlądowe.

W projekt zaangażowani byli badacze z kilkunastu krajów, reprezentujący różne dyscypliny – od ekologii i ornitologii, po informatykę i teledetekcję, w tym z Uniwersytetu w Białymstoku i Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Gdańsku.

Każde zdjęcie w bazie zostało ręcznie opisane przez ekspertów – ptaki oznaczono nie tylko jako obiekty na obrazie, ale przypisano im konkretne gatunki, a w wielu przypadkach także informacje o pozycji, liczebności i kontekście siedliskowym. To kluczowa różnica w porównaniu z wcześniejszymi zbiorami, które najczęściej ograniczały się do prostego wykrywania osobników jako obiektów, bez rozróżnienia na gatunki.

Autorzy podkreślają, że Big Bird ma rozwiązać jeden z głównych problemów nowoczesnej ekologii: brak wysokiej jakości danych treningowych dla algorytmów uczenia maszynowego. Dzięki nowej bazie możliwe będzie automatyczne liczenie ptaków, identyfikacja gatunków z powietrza oraz śledzenie zmian liczebności populacji w czasie – szybciej, taniej i na większą skalę niż przy użyciu tradycyjnych metod terenowych.

Zbiór danych został zaprojektowany tak, aby odzwierciedlać realne warunki badań przyrodniczych: zdjęcia różnią się wysokością lotu drona, kątem fotografowania, rozdzielczością, oświetleniem i stopniem zagęszczenia ptaków. To sprawia, że modele trenowane na Big Bird są bardziej odporne na błędy i lepiej radzą sobie w praktycznych zastosowaniach.

„Big Bird może w przyszłości stać się standardem referencyjnym dla badań nad automatycznym rozpoznawaniem ptaków z obrazów lotniczych. Narzędzie to ma szczególne znaczenie w kontekście zmian klimatu i gwałtownego spadku liczebności wielu gatunków, gdy szybki i precyzyjny monitoring staje się jednym z kluczowych elementów skutecznej ochrony przyrody” – wyjaśnia Adam Zbyryt z UwB, współautor badania.

Zbiór danych Big Bird jest ogólnodostępny (open access) i może być wykorzystywany zarówno przez naukowców, jak i instytucje zajmujące się ochroną środowiska, planowaniem przestrzennym czy ocenami oddziaływania inwestycji na przyrodę.

zan/