Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Astrofizyk: naukowcy nie powinni odrzucać pozornie bezużytecznych wyników badań

  • Matematyka może wskazać, kiedy związek wchodzi w strefę zagrożenia

  • Eksperci: przewlekle polipy nosa odbierają pacjentom węch, smak i radość życia

  • Szef KEN: ostateczne oceny jednostek naukowych po odwołaniach w listopadzie

  • Szef Komisji Ewaluacji Nauki: 2/3 dyscyplin naukowych w Polsce poprawiło swoją światową pozycję

  • 15.08.2025 PAP/Tomasz Wojtasik

    Naukowcy odkryli, co steruje podziałem pracy w ulu

  • Leczenie witaminą B3 może zatrzymać rzadką chorobę genetyczną

  • Tętnica na chipie pomaga przewidywać ryzyko udaru

  • Lek na zaparcia może poprawiać sprawność umysłową u osób z depresją

  • Globalna burza ogniowa mogła zakończyć erę dinozaurów

Rektor UG prof. Piotr Stepnowski (mk) Adam Warżawa

Prof. Stepnowski: zmiany demograficzne nie są dla uczelni zaskoczeniem

Zmiany demograficzne nie są dla uczelni zaskoczeniem – podkreślił rektor UG prof. Piotr Stepnowski. W rozmowie z PAP zaznacza, że mimo napływu tzw. podwójnego rocznika maturzystów, priorytetem pozostaje utrzymanie standardów dydaktycznych, co wymaga stabilnego modelu finansowania nauki na poziomie zbliżonym do średniej unijnej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera