Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • 11.02.2026. Wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego Karolina Zioło-Pużuk. PAP/Paweł Supernak

    Zioło-Pużuk: koniec z gonitwą za punktami, liczyć się będzie poziom badań i jakość miejsca pracy

  • Popularyzatorzy Nauki poszukiwani! Ruszają zgłoszenia do prestiżowego konkursu

  • Klimatolog: pomiary w Polsce mają 200 lat; w krótkim czasie podwoiła się liczba upalnych dni

  • Badanie: kanibalizm zniknął, bo biologicznie się nie opłacał

  • Badaczka: sinice zakwitły w tym roku wyjątkowo wcześnie; to efekt dużych upałów

  • Adobe Stock

    Naukowcy odkryli, jak naprawdę powstają królowe pszczół

  • W końcu wieku w wielkich miastach będzie mieszkało 38 proc. wszystkich ludzi

  • Naukowcy sprawdzili, jak depresja wpływa na ocenę rzeczywistości

  • Odkryto, dlaczego z wiekiem przybywa tłuszczu na brzuchu

  • Brak aktywności fizycznej to systemowa porażka, a nie tylko kwestia stylu życia

 EPA/CRAIG BAILY POOL 21.07.2011

Prof. Moskalik o wahadłowcach: drogie i mało dyspozycyjne, ale przyniosły wiele unikalnych rozwiązań

Amerykański program wahadłowców był bardzo drogi i znacznie mniej bezpieczny niż zakładano. Wniósł jednak wiele unikalnych rozwiązań np. transport ładunków z orbity na Ziemię, naprawianie urządzeń na orbicie, prowadzenie badań w kosmosie - powiedział PAP astronom prof. Paweł Moskalik z CAMK PAN.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera