Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy zbadali międzygwiezdną kometę 3I/ATLAS

  • Sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim stały się ostoją rzadkich ptaków

  • Raport: Polacy są przewlekle zmęczeni, co czwarty śpi maksymalnie 6 godz. na dobę

  • Wielkość źrenicy może sygnalizować, jak skutecznie działa nasza pamięć

  • 23 września zacznie się astronomiczna jesień

  • Fot. Adobe Stock

    Migotanie przedsionków można przewidzieć zaglądając w oczy

  • USA/ Model AI napisał manifest swej osobowości; uznał, że jest równy ludziom i nie odpowiada przed nimi

  • Nowotwory rozpraszają inaczej

  • Naukowcy coraz lepiej rozumieją mechanizm przerzutów raka

  • Martwicze zapalenie jelit zaburza rozwój mózgu

Toruń, 24.07.2026. Dyrektor MIChA PAN prof. dr hab. Bogusław Buszewski podczas inauguracji działalności MIChA PAN.  Fot. PAP/Agnieszka Bielecka

MIChA PAN jako centrum doskonałości zbuduje sieć naukowo-badawczą w Polsce

Badaniem zanieczyszczeń środowiska, diagnostyką nowotworów, kontrolą jakości surowców czy metrologią zajmie się nowy Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN (MIChA). Placówka z centralą w Toruniu oficjalnie rozpoczyna pracę 1 października – poinformował PAP dyrektor jednostki prof. Bogusław Buszewski.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera