Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • APOD NASA, 3 września 2026. Autor zdjęcia: Włodzimierz Bubak

    Fotografia Włodzimierza Bubaka zdjęciem dnia NASA

  • Antropolog: znaleziony pod Wrocławiem naszyjnik z zębów pochodzi sprzed około 5 tys. lat

  • 1 września maksimum roju Aurygidów

  • Ig Noble 2026 przyznane. Wśród laureatów Polacy

  • Naukowiec: miedze znikają z polskiego krajobrazu; warto je chronić

  • Fot. Adobe Stock

    Domowy test moczu z ponad 90 proc. dokładnością wykrywa raka pęcherza moczowego

  • Stary chiński lek zapobiega udarowi niedokrwiennemu działając na jelita

  • Własna grawitacja Drogi Mlecznej może udawać efekty ciemnej materii

  • Czyżby galaktyka Cloud 9 nie miała gwiazd?

  • Wczesna menopauza związana z rozstrzeniami oskrzeli

30.08.2026 EPA/NASA/JOEL KOWSKY

Astronom: teleskop Nancy Grace Roman może odkryć coś, czego dziś nie potrafimy sobie wyobrazić

Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman może znaleźć 100 tys. planet pozasłonecznych, w tym planety swobodne oraz dostarczyć nowych danych o ciemnej energii. Najciekawsze byłoby jednak odkrycie czegoś zupełnie nieoczekiwanego - powiedział PAP dr hab. Przemysław Mróz z UW, który uczestniczył w przygotowaniu misji.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera