Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Prof. Balwicki: uzależnienie od nikotyny to choroba mózgu, a nie nawyk

  • Podkarpackie/ Profesor PRz pierwszym w historii Polakiem na czele ICLP

  • Karkonosze/ Na Śnieżce odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów

  • Eksperci: przewlekła obturacyjna choroba płuc to trzecia przyczyna zgonów w Polsce

  • Historyczne rekordy i sterowanie pogodą, czyli dezinformacja w związku w upałami

  • 24.06.2026  EPA/TERESA SUAREZ

    Europejska fala upałów najgorętsza i najbardziej wilgotna w historii

  • Wenezuela/ Amerykańscy sejsmolodzy: to najsilniejsze wstrząsy w regionie od ponad stu lat

  • Dezinformacja o kremach z filtrem na TikToku przyciąga więcej uwagi niż rzetelne treści

  • Naukowcy: ekstremalnego skwaru w Europie nie byłoby bez zmian klimatu

  • Probiotyki mogą pomagać w depresji

Fot. Adobe Stock

Entomolog: komary nie są najgorsze; są owady, które potrafią zabić krowę

Trudno ocenić, czy czeka nas plaga komarów, gdyż mroźna zima nie jest dla nich problemem; o ich liczbie zdecydują raczej letnie opady - powiedział PAP prof. Stanisław Ignatowicz z SGGW. Entomolog opowiedział też o strzyżakach, jusznicach, bąkach, gzach i o meszkach - owadach, które potrafią zabić krowę.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera