Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • Fot. materiały prasowe MNiSW

    Dziesięć uczelni laureatami II edycji programu Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza

  • Naukowczynie PAN zbadają psychologiczne konsekwencje kontaktu człowieka z AI

  • Międzynarodowy zespół badawczy eksperymentu STAR: proton to więcej niż trzy kwarki

  • Znamy finalistów konkursu Popularyzator Nauki

  • Naukowiec CBK PAN: Mars nie jest geologicznie martwy, tylko uśpiony

  • Fot. Adobe Stock

    Badanie: lekarze przyjmujący pieniądze i prezenty od firm farmaceutycznych częściej przepisują leki

  • USA/ Napoje energetyczne powiązano z zawałami serca u młodych dorosłych

  • Czerwień zaszkodziła Majom

  • Badania na myszach podważają część wcześniejszych ustaleń dotyczących psylocybiny

  • Kości mogą spowalniać starzenie się całego organizmu

Warszawa, 04.11.2026. Dyrektor Muzeum Historii Polski Marcin Napiórkowski przed siedzibą Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie, 4 bm. Marcin Napiórkowski był gościem Studia PAP. (ad) PAP/Paweł Supernak

Dyrektor MHP: pamięć narodowa powinna być jak zróżnicowany las, a nie jednorodne pole pszenicy

Im bardziej będziemy dążyć do jednej kanonicznej wersji historii Polski, tym podatniejsi będziemy na manipulację i polaryzację – ocenia dr hab. Marcin Napiórkowski, dyrektor Muzeum Historii Polski. Dodał, że to jak z jednorodnym polem pszenicy, gdzie wystarczy jeden czynnik i cały plon zostaje zniszczony.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera