Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • Źródło: Weronika Baranowska

    Szopy pracze zajmują budki lęgowe i zagrażają ptakom w PN Ujście Warty

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Cztery stwierdzenia zamiast dwudziestu. Polscy naukowcy skrócili skalę samotności

  • Zlikwidowano pierwsze w Polsce gniazdo szerszenia azjatyckiego, ale wiosną będą kolejne

  • NCN: nie planujemy dalszych ograniczeń dot. wniosków o granty; naukowcy krytycznie o wprowadzonych już zmianach

  • Fot. Adobe Stock

    Spożycie oliwy z oliwek przed węglowodanami może ograniczyć wzrost poziomu cukru we krwi

  • USA/ Rosną zachorowania na zaawansowanego raka jelita grubego wśród nastolatków

  • Elektroniczny implant może zastąpić leki na cukrzycę typu 2

  • Hiszpania/ Węże inwazyjne stopniowo zadomowiają się na wyspach Balearów

  • Optogenetyczna terapia pomogła w zwyrodnieniu siatkówki

Warszawa, 01.11.2025. PAP/Albert Zawada

Psycholożka: żałoba nie ma daty ważności, a Wszystkich Świętych może nasilać poczucie straty

Żałoba nie ma daty ważności, a Wszystkich Świętych może nasilać poczucie straty. Pustka i samotność są naturalną częścią żałoby, ale jeśli smutek długotrwale uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, warto szukać pomocy – powiedziała PAP psycholożka i psychotraumatolożka Joanna Chmiel-Starzyńska.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera