Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • 10.09.2026. Niski stan wody w Wiśle w Warszawie. PAP/Leszek Szymański

    Badacze: w Warszawie stan wody w Wiśle spada, bo dno rzeki ulega erozji

  • Naukowcy: mózg potrzebuje hamulców, żeby się uczyć

  • Eksperci: choroby reumatyczne nie zawsze zaczynają się od bólu stawów

  • Badaczka: łosie to gatunek bardzo wrażliwy na wpływ człowieka

  • Badacze: problemy psychiczne odbierają najwięcej lat życia w pełnym zdrowiu

  • Fot. Adobe Stock

    Uciskanie kości pomaga regenerować mózg

  • Norwegia/ 65 lat temu potwierdzono, że przed Kolumbem do Ameryki pierwsi dotarli wikingowie

  • Leki naśladujące GLP-1 mogą odchudzać jeszcze skuteczniej

  • Ślady pradawnego mikrobiomu jelitowego człowieka odkryto wśród odległych plemion

  • Organizm wyraźnie reaguje na przetworzone jedzenie

Fot. materiały prasowe

Kraków/ Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026 dla młodych naukowców – rozdane

Piotr Achinger, Dawid Kobiałka i Paweł Sikorski otrzymali Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026, przyznawane za osiągnięcia naukowe najlepszym młodym badaczom i badaczkom. Nazwiska laureatów ogłoszono w środę na gali w Zamku Królewskim na Wawelu.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera