Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • Rzymskie podłogi odkryte w Novae. Fot. Krzysztof Narloch (za Uniwersytetem Warszawskim

    Pozostałości ogromnej, luksusowej rezydencji odkryli archeolodzy w twierdzy Novae

  • Wielkość źrenicy może sygnalizować, jak skutecznie działa nasza pamięć

  • Sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim stały się ostoją rzadkich ptaków

  • Kosmiczny karambol napędził najsilniejszą burzę geomagnetyczną od dwóch dekad

  • Myszy podsłuchują ptaki, by ocenić, czy w okolicy jest bezpiecznie

  • Fot. Adobe Stock

    Nowotwory rozpraszają inaczej

  • Naukowcy coraz lepiej rozumieją mechanizm przerzutów raka

  • Martwicze zapalenie jelit zaburza rozwój mózgu

  • Naukowcy odkryli pierwszy od ponad 100 lat nowy gatunek kota

  • Teleskopy Hubble’a i Webba zbadały obiekty transneptunowe

Kraków, 22.08.2025. Prezes Europejskiej Fundacji Kosmicznej Łukasz Wilczyński. Fot. PAP/ Łukasz Gągulski

Wilczyński: kongres IAC 2027 ma być impulsem rozwojowym nie tylko dla sektora kosmicznego

W przyszłym roku w Poznaniu odbędzie się Międzynarodowy Kongres Astronautyczny IAC 2027. W założeniach organizatorów spotkanie ma stać się jednym z najważniejszych wydarzeń gospodarczo-technologicznych w Europie w 2027 r. - powiedział PAP Łukasz Wilczyński z komitetu organizacyjnego kongresu

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera