Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • Źródło: Weronika Baranowska

    Szopy pracze zajmują budki lęgowe i zagrażają ptakom w PN Ujście Warty

  • Ekspert: na cmentarzach wytwarzamy tony odpadów, które zostaną dla przyszłych pokoleń

  • Poszukiwani chętni do udziału w 50. wyprawie polarnej do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Cztery stwierdzenia zamiast dwudziestu. Polscy naukowcy skrócili skalę samotności

  • Połoz podkowiasty (Hemorrhois hippocrepis). Fot. Adobe Stock

    Hiszpania/ Węże inwazyjne stopniowo zadomowiają się na wyspach Balearów

  • Norwegia/ Archeolodzy: znaleźliśmy norweski skarb narodowy

  • USA/ Rosną zachorowania na zaawansowanego raka jelita grubego wśród nastolatków

  • Elektroniczny implant może zastąpić leki na cukrzycę typu 2

  • Uzbekistan/ W górach nieopodal Samarkandy odkryto prehistoryczne malowidła naskalne oraz osadę z epoki brązu

Warszawa, 29.10.2026. Prof. Philippe Aghion odebrał tytułu doktora honoris causa SGH. PAP/Marcin Obara

Noblista: potrzebujemy skutecznej edukacji, elastycznego rynku pracy oraz socjalnego bezpieczeństwa

Sztuczna inteligencja to nie tylko szansa na rozwój, ale też ryzyko utraty miejsc pracy. Dlatego kluczowe znaczenie ma dobry system edukacji, elastyczny rynek oraz skuteczna pomoc państwa dla ludzi, którzy zostaną zwolnieni - powiedział PAP prof. Philippe Aghion, laureat nagrody Nobla z ekonomii. 

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera