Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • APOD NASA, 3 września 2026. Autor zdjęcia: Włodzimierz Bubak

    Fotografia Włodzimierza Bubaka zdjęciem dnia NASA

  • Widmo pojedynczej cząsteczki odczytane dzięki pochłonięciu jednego fotonu

  • Ig Noble 2026 przyznane. Wśród laureatów Polacy

  • Badaczki z Krakowa opracowały metodę, która ma zwiększyć skuteczność in vitro

  • Socjolożka: Ukraińcom w Polsce coraz trudniej o poczucie bezpieczeństwa i bliskie relacje z Polakami

  • Fot. Adobe Stock

    Stary chiński lek zapobiega udarowi niedokrwiennemu działając na jelita

  • Domowy test moczu z ponad 90 proc. dokładnością wykrywa raka pęcherza moczowego

  • Własna grawitacja Drogi Mlecznej może udawać efekty ciemnej materii

  • Czyżby galaktyka Cloud 9 nie miała gwiazd?

  • Sukraloza i stewia mogą wywoływać zmiany widoczne nawet w kolejnych pokoleniach

09.09.2026. Dr Bartosz Naskręcki na 35. Forum Ekonomicznym w Karpaczu. Źródło: PAP

Karpacz/ Ekspert o rozwiązaniu problemu Naviera-Stokesa: to absolutny przełom

Dotarliśmy do miejsca, gdzie realnie, w prawdziwej matematyce mamy już narzędzie, które potrafi rozwiązywać najtrudniejsze problemy matematyczne, jakie możemy sobie wyobrazić; to absolutny przełom - tak dr Bartosz Naskręcki skomentował dla PAP rozwiązanie problemu Naviera-Stokesa przez sztuczną inteligencję.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera