Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • Źródło: PAP

    Dr Naskręcki: przełom AI w matematyce zmienia w nauce reguły gry

  • Peru/Polscy archeolodzy odkryli ponad 2,5 km inkaskich dróg wokół Machu Picchu

  • Coraz mniej chmur nad Europą

  • Według badaczy z AGH powietrze nad Krakowem nadal niezbyt czyste

  • Dwa konkursy grantowe NCN - naukowcy mogą się ubiegać o łącznie 800 mln zł na projekty badawcze.

  • Fot. Adobe Stock

    Bakterie w układzie moczowym mogą wytwarzać testosteron

  • TikTok może sprawiać, że kobiety oceniają się przez pryzmat wyglądu

  • Geny raczej nie wpływają silnie na osobowość

  • USA/ Model AI napisał manifest swej osobowości; uznał, że jest równy ludziom i nie odpowiada przed nimi

  • Genetyczne czynniki powiązane z cechami osobowości korelują z wieloma aspektami naszego życia

13.03.2026 Biolog molekularny prof. Victor Ambros. PAP/Albert Zawada

Noblista prof. Ambros dla PAP: mam nadzieję, że polskie obywatelstwo umocni moje więzi z polskimi naukowcami

Amerykański biolog molekularny i noblista Victor Ambros formalnie został obywatelem Polski. W rozmowie z PAP wyraził nadzieję, że polskie obywatelstwo umocni jego więzi z polskimi naukowcami i przyczyni się do promowania rozwoju polskiej nauki na arenie międzynarodowej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera