Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

Gdyby protony rozpadały się choćby raz na wiek Wszechświata - materia wokół nas nie byłaby tak stabilna, jak się wydaje. W eksperymencie Super-Kamiokande w Japonii sprawdzono, czy w ogromnym zbiorniku ultraczystej wody widać ślady rozpadu protonów i neutronów. W badaniach uczestniczyły polskie ośrodki.

  • Foton wpadający do wnętrza protonu może się zderzyć z chwilowym kompleksem gluonów, których ładunki koloru (na rysunku przedstawione na czerwono, zielono i niebiesko) mogą się sumarycznie zneutralizować. (Źródło: IFJ PAN)

    Maksymalne splątanie w protonie potwierdzone w kolejnych sytuacjach

    Podczas zderzeń fotonów z protonami we wnętrzu protonu można obserwować maksymalne splątanie kwarków i gluonów. Zespół z udziałem badaczy z IFJ PAN pokazał, że jest to zjawisko uniwersalne, obecne w obu znanych nam mechanizmach produkcji cząstek wtórnych.

  • Jeśli foton niesie za mało energii, nie mieści się wewnątrz protonu (po lewej). Foton o dostatecznie dużej energii jest tak mały, że wlatuje do wnętrza protonu, gdzie zauważa jego część (po prawej). Między obszarami „zauważonym” a „niezauważonym” staje się wtedy widoczne maksymalne splątanie. Źródło: IFJ PAN

    Wnętrze protonu jest maksymalnie splątane

    Fragmenty wnętrza protonu są ze sobą kwantowo splątane, i to w maksymalny sposób, wykazali naukowcy z Meksyku i Polski. Odkrycie, już skonfrontowane z danymi doświadczalnymi, pozwala przypuszczać, że pod pewnymi względami fizyka wnętrza protonu może mieć wiele wspólnego nawet z fizyką... czarnych dziur.

  • Życie

    Nuklearny surfing: protony „łapią fale” na powierzchni jąder atomowych

    Nie wystarczy wyczekać dobrej fali, trzeba jeszcze umieć na nią „wskoczyć”. Eksperyment m.in. Polaków dostarcza nowych informacji o surfingu absolutnie ekstremalnym: o protonach synchronizujących swój ruch z wibracjami jądra atomowego.

Najpopularniejsze

  • 05.07.2015 PAP/Marcin Bielecki

    Piorun, który wysłał błysk gamma ku ziemi

  • Poznań/ Sławosz Uznański-Wiśniewski: komercyjne loty kosmiczne nie są mniej ważne od misji naukowych

  • Syria/ Przemoc wobec dziecka sprzed 6 tys. lat udokumentowana przez archeologów

  • Archeolodzy ustalili, kiedy mogła umrzeć inkaska „Dziewczyna z Llullaillaco”

  • Wojna w Ukrainie zmienia zachowanie dzikich zwierząt

  • Fot. Adobe Stock

    Niechirurgiczny sposób na ból kolan

  • Powstała kurtka zbierająca wodę pitną z powietrza

  • Wenezuela/ Amerykańscy sejsmolodzy: to najsilniejsze wstrząsy w regionie od ponad stu lat

  • Za mało siedzenia także może szkodzić

  • Naukowcy sprawdzili, czy protony są wieczne

25.06.2026. Astronauta ESA Sławosz Uznański-Wiśniewski podczas konferencji naukowej „Ekosystem kosmiczny rok po misji IGNIS” z okazji pierwszej rocznicy lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczną, 25 bm. w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. (mr) PAP/Radek Pietruszka

Uznański-Wiśniewski w rocznicę startu: jakby to było wczoraj

25 czerwca mija rok od startu misji kosmicznej z udziałem Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego. Wspominając emocje, które mu wtedy towarzyszyły, astronauta przyznał, że pamięta je, jakby to było wczoraj. Wyraził też nadzieję, że swoimi kompetencjami i doświadczeniem będzie wspierał polski sektor kosmiczny.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera