07.10.2026 EPA/FREDRIK SANDBERG

Nobel za lustrzaną chemię, która dała nam lepsze leki

Wytwarzanie m.in. bezpieczniejszych i skuteczniejszych leków, a nawet lepszych aromatów spożywczych, stało się możliwe dzięki pracom tegorocznych noblistów z chemii: Henriego B. Kagana i Kenso Soai.

  • EPA/LINA SELG 30.10.2025
    Świat

    Holandia/ Archeolodzy odkryli ślady z czasów prehistorycznych pod kompleksem parlamentarnym w Hadze

    Zabytki ze średniowiecza i czasów nowożytnych, ale i okresu prehistorycznego, odkryto ww Hadze podczas prac archeologicznych, prowadzonych w związku z remontem kompleksu parlamentarnego Binnenhof. Poinformował o tym wydział archeologii władz Hagi.

  • Fot. materiały prasowe Politechnika Gdańska
    Technologia

    Gdańsk/ Politechnika i prywatna firma opracują biodegradowalne opakowania do owoców za ponad 2 mln zł

    Politechnika Gdańska we współpracy z firmą Plastpom rozpoczęła projekt o wartości ponad 2 mln zł, którego celem jest stworzenie biodegradowalnych pojemników do dynamicznego chłodzenia i ochrony świeżości delikatnych owoców – podała uczelnia.

  • Jasionka, 07.10.2026. Podkarpacki Festiwal Nauki i Innowacji w Centrum Wystawienniczo-Kongresowym w Jasionce, 7 bm. W programie znalazły się wystąpienia ekspertów i popularyzatorów nauki, debaty, warsztaty, pokazy oraz blisko 100 interaktywnych stanowisk przygotowanych przez uczelnie, firmy, instytucje i innych partnerów wydarzenia. PAP/Darek Delmanowicz
    Innowacje

    Podkarpackie/ Od prototypu ze stratosfery po roboty przemysłowe na festiwalu nauki w Jasionce

    Prototyp szybowca do dostarczania ładunków ze stratosfery, roboty i m.in technologie lotnicze można zobaczyć na Podkarpackim Festiwalu Nauki i Innowacji w Jasionce. Uczestnicy samodzielnie testują urządzenia, a dr Tomasz Rożek przekonuje, że bez eksperymentowania edukacja nie będzie skuteczna.

  • 07.10.2026. EPA/FREDRIK SANDBERG
    Świat

    Henri B. Kagan i Kenso Soai tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla z chemii

    Francuz Henri B. Kagan i Japończyk Kenso Soai zostali tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla z chemii - ogłosił w środę w Sztokholmie Komitet Noblowski. Badaczy doceniono za „odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej”.

  • 06.10.2026. Lider Grupy Badawczej w Instytucie Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa (Łukasiewicz – AI), kierownik projektu EPIC-MED oraz adiunkt w Katedrze Uczenia Maszynowego UE w Katowicach dr Przemysław Juszczuk (C-P) oraz specjalista ds. uczenia maszynowego Bartłomiej Brzęk (C-L) podczas briefingu prasowego pt. "Mniej czasu przy dokumentacji - więcej uwagi dla pacjenta. Notatki lekarskie z rozmowy z pacjentem ze wsparciem AI. Wdrożenie rozwiązania katowickiego Instytutu Łukasiewicz - AI pn. PulsNote", 6 bm. w Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich. (jm) PAP/Jarek Praszkiewicz
    Technologia

    Śląskie/ AI ma skrócić czas sporządzania dokumentacji medycznej w siemianowickiej oparzeniówce

    System oparty na sztucznej inteligencji, który na podstawie rozmowy lekarza z pacjentem przygotowuje notatkę medyczną, jest testowany w Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach Śląskich. Twórcy rozwiązania zakładają, że lekarz dzięki niemu będzie mógł więcej czasu poświęcić pacjentowi.

  • Fot. Adobe Stock
    Nagrody

    Badacze sztucznej inteligencji laureatami 22. edycji Nagrody im. Witolda Lipskiego

    Hubert Baniecki oraz dr Michał Nauman zostali laureatami nagrody głównej w 22. edycji Nagrody im. Witolda Lipskiego. Wyróżnieniem uhonorowano dr. inż. Kamila Deję. Nagrody trafiły w ręce wybitnych polskich naukowców rozwijających technologie sztucznej inteligencji.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Badania skamieniałości potwierdzają, że Homo erectus pojawił się w Afryce 2 mln lat temu

    Archeolodzy opisali 18 nowych skamieniałości praczłowieka, w tym fragment czaszki dorosłego Homo erectus. Znalezisko potwierdza, że gatunek ten pojawił się w południowej Afryce około 2 mln lat temu, czyli 200 tys. lat wcześniej niż dotąd sądzono.

  • Łódź, 06.10.2026. Bolid zespołu Iron Warriors Politechniki Łódzkiej zaprezentowany podczas spotkania z kierowcą rajdowym Mikołajem Marczykiem, 6 bm. w Łodzi. Tematem spotkania była wymiana wiedzy i doświadczeń dotyczących energooszczędnej jazdy. Podczas spotkania odbył się pokazowy przejazd bolidem elektrycznym zespołu Iron Warriors. (gj) PAP/Marian Zubrzycki
    Student

    Łódź/ Jazda na kropelce benzyny – bolid studentów PŁ może pokonać 837 km na litrze paliwa

    Skonstruowany przez studentów Politechniki Łódzkiej z zespołu Iron Warriors bolid benzynowy przejeżdża 837 km na litrze, a elektryczny ponad 2,2 tys. km. Z młodymi konstruktorami rekordowo energooszczędnych pojazdów spotkał się we wtorek rajdowy mistrz Europy Mikołaj Marczyk.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Nowa metoda oceny stadium ewolucji biologicznej dla egzoplanet

    Naukowcy zaproponowali metodę oceniającą, na jakim stadium ewolucji biologicznej jest planeta pozasłoneczna. Opisano ją w „International Journal of Astrobiology”.

Najpopularniejsze

  • Rekonstrukcja przyżyciowa Tanystropheus (autor: Marcin Ambrozik).

    Tysiąc kości sprzed 240 mln lat. Miedary kryją największy na świecie zbiór szczątków tanystrofów

  • Eksperci: samotność w żałobie bywa dojmująca i długa

  • Kraków/ UJ rozpoczyna dopłaty do posiłków studenckich i zwiększa stypendium dla doktorantów

  • Gaudeamus igitur - rusza nowy rok akademicki po rekordowej rekrutacji tzw. podwójnego rocznika

  • Nobel z fizjologii i medycyny 2026 za sposób na kontrolowanie neuronów światłem

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy w „Science”: Europa zbyt często traci dobre pomysły między laboratorium a rynkiem

  • Więcej snu REM i snu głębokiego wiąże się z niższym ryzykiem dziesiątek chorób

  • Cukier pogarsza szkody dot. jelit, spowodowane antybiotykami

  • Mózg ma centrum sterowania, które pomaga organizmowi reagować na zimno

  • Niekonsekwencja w stosowaniu zasad przez rodziców to więcej trudności emocjonalnych u dzieci

Wybitni polscy chemicy: Górny rząd od lewej: Karol Olszewski, Leon Marchlewski i Marceli Nencki. Kolumna po lewej: Zygmunt Wróblewski (środek), Jan Czochralski (na dole). Duże zdjęcie: Maria Skłodowska-Curie. Spośród nich jedynie Karol Olszewski i Leon Marchlewski i Maria Skłodowska-Curie doczekali się nominacji do Nagrody Nobla. A Maria Skłodowska-Curie Nagrodę dwukrotnie otrzymała.  Źródło zdjęć: Wikipedia, NAC.

Prof. Lichocka: Na liście Polaków nominowanych do Nobla z chemii brakuje Jana Czochralskiego

Wśród kilku Polaków nominowanych do Nagrody Nobla z chemii każdy reprezentował światowy poziom. Na liście kandydatów zabrakło jednak Jana Czochralskiego, którego przełomowe badania nad monokryształami w pełni doceniono po jego śmierci – powiedziała PAP historyczka nauki prof. Halina Lichocka.