Nową, oryginalną metodę otrzymywania alendronianu sodu, substancji służącej do produkcji leku na osteoporozę, opracował zespół pod kierunkiem prof. dr hab. inż. Janusza Rachonia z Politechniki Gdańskiej http://www.pg.gda.pl/. W skład zespołu weszli naukowcy z PG oraz pracownicy Zakładów Farmaceutycznych Polpharma SA http://www.polpharma.pl/ Nowa metoda syntezy alendronianu jest bardziej przyjazna dla środowiska, a wytworzony przy jej wykorzystaniu produkt końcowy – lek na osteoporozę – tańszy niż odpowiedniki zachodnie.

Pomysłodawcą przedsięwzięcia jest rektor Politechniki Gdańskiej, prof. Janusz Rachoń. Jego zespół opracował oryginalną drogę syntezy alendronianu. Innowacyjność rozwiązania polega na wytwarzaniu produktów bezpośrednio w mieszaninie reakcyjnej. W znanych dotąd sposobach stosuje się dwa etapy, najpierw uzyskując półprodukty. Tu oba połączono w jeden. W efekcie udało się powiązać dwie syntezy tak, że wzajemnie się uzupełniają. Zastosowano również inne niż dotychczas rozpuszczalniki. Dzięki nim metoda okazała się przyjazna dla środowiska.

W Zakładach Farmaceutycznych Polpharma SA stworzono możliwość prowadzenia procesu na skalę przemysłową. Dokonano też jego optymalizacji ekonomicznej. Dzięki temu produkt końcowy – lek na osteoporozę - jest tańszy niż jego odpowiedniki na Zachodzie.

Na osteoporozę zapadają często kobiety o niskich dochodach – takie, których nie było stać na właściwą, bogatą w wapń dietę oraz uprawianie sportu (zapobiegającego osteoporozie). W ich przypadku, cena leku to podstawowy czynnik decydujący o podjęciu terapii.

Alendronian sodu, substancja czynna wyprodukowanego leku Ostemax 70 comfort, po podaniu doustnym wnika do krwi i wiążę się z hydroksyapatytami budującymi kość. Powstające wiązania nie ulegają rozpuszczeniu przez osteoklasty, komórki odpowiedzialne za niszczenie kości, a więc i osteoporozę. Badania wykazały, że związek lokalizuje się najchętniej w miejscach \"atakowanych\" przez osteoklasty. Prowadzi to do zahamowania postępu choroby. Lek pozostaje w miejscu związania praktycznie do końca życia chorego. Okres połowicznego rozpadu alendronianu sodu określono na nie mniej niż 10 lat.

Zespół naukowców z Politechniki Gdańskiej pod kierunkiem prof. Janusza Rachonia oraz Zakłady Farmaceutyczne Polpharma SA otrzymali wspólnie Nagrodę Gospodarczą Prezydenta RP w kategorii \"Najlepszy wynalazek w dziedzinie produktu lub technologii\". Wyróżnienie przyznano Katedrze Chemii Organicznej PG oraz Polpharmie SA w uznaniu nie tylko nowatorskiej myśli naukowej, ale także umiejętnego wdrożenia jej do produkcji. Nagrodę wręczono w poniedziałek na Międzynarodowych Targach Poznańskich.

\"Osiągnięcia rodzimych ośrodków badawczych napawają optymizmem. Potwierdzają, że w polskiej nauce drzemią duże możliwości\" - powiedział prezydent Aleksander Kwaśniewski podczas wręczania nagrody. \"O unikalności opracowanej przez gdańskich naukowców syntezy zdecydowała możliwość wykorzystania tanich, rodzimych surowców. Warto podkreślić, że mamy tu przykład wzorowej współpracy placówki naukowej z producentem\" – dodał prezydent.

Nagroda Gospodarcza Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przyznawana jest od 1998 roku w ośmiu kategoriach. Ma charakter honorowy. Jej laureaci nie otrzymują jakichkolwiek gratyfikacji finansowych, ulg podatkowych, czy innych ułatwień w prowadzeniu działalności gospodarczej.

PAP - Nauka w Polsce, Michał Henzler

22 czerwca 2005

we