Nauka dla Społeczeństwa

15.04.2024
PL EN
29.03.2023 aktualizacja 29.03.2023

Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat wyniki testów IQ Amerykanów wyraźnie spadły

Fot. Adobe Stock Fot. Adobe Stock

Wyniki tzw. testów na inteligencję wśród Amerykanów systematycznie rosły począwszy od 1932 roku, jednak w latach 2006-2018 doszło do odwrócenia tego trendu w prawie wszystkich kategoriach poznawczych.

Na łamach pisma "Intelligence" (http://dx.doi.org/10.1016/j.intell.2023.101734) naukowcy z Northwestern University omówili wyniki najnowszego badania, z udziałem blisko 400 tys. Amerykanów, które wykazało, że od 2006 r. w społeczeństwie tym obserwuje się odwrócenie tzw. efektu Flynna. Efekt ten polega na wzroście ilorazu inteligencji obserwowanym od początku XX wieku w państwach zachodnich, o ok. 0,3-0,5 punktu rocznie, czyli ok. 3-5 punktów w ciągu dekady.

Spadek wyników testów na inteligencję nastąpił we wszystkich - poza jedną - badanych kategoriach. Gorsze wyniki Amerykanie osiągają w badaniach umiejętności rozumowania werbalnego (logika, słownictwo), rozumowania matrycowego (rozwiązywanie problemów wizualnych, analogie) oraz rozumowaniu obliczeniowym (matematycznym). Jedynie wyniki w kategorii rozumowania przestrzennego wzrosły między 2012 a 2018 rokiem.

Wszystkie te różnice występowały niezależnie od wieku, wykształcenia i płci, choć największe były wśród osób w wieku od 18 do 22 lat oraz osób bez wykształcenia wyższego.

Pomimo spadku wyników autorka badań - dr Elizabeth Dworak - zastrzega, że nie chce, aby ludzie zinterpretowali je jako "Amerykanie stają się coraz mniej inteligentni".

"Takie wyniki nie oznaczają, że ich zdolności umysłowe są niższe lub wyższe; oznaczają jedynie różnice w wynikach testów - podkreśla badaczka. - Może być tak, że współczesne społeczeństwo gorzej radzi sobie z testami w ogóle lub z tym konkretnym typem testów".

Chociaż badanie nie zajmowało się przyczynami spadku wyników IQ, to - jak wyjaśnia dr Dworak - niektóre dowody sugerują, że mogą być one spowodowane m.in. stale pogarszającą się dietą, zbyt dużą ekspozycją na media i zmianami w edukacji. Poza tym - zauważa - istnieje coś takiego jak efekt pułapu: ludzka inteligencja nie może rosnąć bez końca i w końcu musi osiągnąć plateau.

Zdaniem autorki może być też tak, że zmieniający się system wartości wpływa na wyniki testów IQ. W dzisiejszych czasach przykłada się bowiem większą wagę do zdolności wizualno-przestrzennych, a mniejszą do różnych form rozumowania, co może znajdować odzwierciedlenie w badaniach ilorazu inteligencji.

"Np. w ostatnich dziesięcioleciach kładzie się większy nacisk na edukację metodą STEM (ang. science, technology, engineering, mathematics), a na rozumowanie abstrakcyjne poświęca się nieco mniej uwagi w szkołach" - mówi.

"W środowisku naukowym trwa debata na temat tego, co powoduje takie spadki. Jednak warto zauważyć, że nie w każdej kategorii do spadku doszło; jedna wyraźnie poszła w górę - podkreśla autorka publikacji. - Nie można więc przyjąć, że inteligencja spada. Potrzeba większej liczby badań, aby zgłębić to zjawisko". (PAP)

Katarzyna Czechowicz

kap/ zan/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2024