Historia i kultura

Naukowcy badają pozostałości po Bitwie Warszawskiej

Wizualizacja danych lotniczego skanowania laserowego z pozostałościami różnorodnych konfliktów zbrojnych z XX wieku oraz innymi zabytkami archeologicznymi. Tereny obecnie zalesione: powiat wołomiński – Nadleśnictwo Jabłonna. Źródło danych: CODGiK
Wizualizacja danych lotniczego skanowania laserowego z pozostałościami różnorodnych konfliktów zbrojnych z XX wieku oraz innymi zabytkami archeologicznymi. Tereny obecnie zalesione: powiat wołomiński – Nadleśnictwo Jabłonna. Źródło danych: CODGiK

Pozostałości po Bitwie Warszawskiej, zachowane na wschód od stolicy, badają naukowcy na terenach powiatu wołomińskiego, legionowskiego i na obszarze Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie. Do tej pory zidentyfikowali liczne relikty po konfliktach zbrojnych.

„Inwentaryzacja wybranych reliktów Bitwy Warszawskiej z 1920 r.” to pierwszy projekt wielkoobszarowego rozpoznania i inwentaryzacji reliktów archeologicznych Bitwy Warszawskiej. Są to badania na pograniczu historii i archeologii, ze wsparciem ze strony teledetekcji (m.in. laserowego skanowania lotniczego. O pierwszych wynikach poinformował Naukę w Polsce koordynator przedsięwzięcia prof. Rafał Zapłata z Fundacji Hereditas i UKSW w Warszawie.

"Kluczowe dla rozpoznania zachowanych jeszcze pozostałości bitewnych są m.in. tereny zalesione, na których zachowały się liczne relikty bitew z XX wieku. Projekt realizowany jest przez interdyscyplinarny zespół badaczy, w skład którego wchodzą historycy, archeolodzy, specjaliści z zakresu geomatyki, jak i leśnictwa" - czytamy w informacji przesłanej przez prof. Zapłatę.

Badania skupiają się w rejonie Ossowa, Radzymina i Wołomina. Ich celem jest rozpoznanie i zinwentaryzowanie wybranych reliktów Bitwy Warszawskiej z 1920 r., przygotowanie dokumentacji, wraz z zasobem geodanych, oraz wypracowanie wstępnej strategii i metodyki badawczej na rzecz dalszego rozpoznania reliktów konfliktów zbrojnych w Polsce.

Na potrzeby badań naukowcy analizują zobrazowania lotniczego skanowania laserowego (ALS), jak również zdjęcia lotnicze. Elementem prac są też działania terenowe, które skupiają uwagę na identyfikowaniu potencjalnych reliktów bitwy, zwłaszcza obiektów nieruchomych, takich jak transzeje, ziemianki itp.

Wybrany obszar Bitwy Warszawskiej, poddany tegorocznej inwentaryzacji – teren w promieniu około 30 km na wschód od centrum Warszawy – obejmuję ponad 1000 km2, z czego wyjściowa powierzchnia objęta analizą danych LiDAR – ISOK to ponad 100 km2. W wyniku wstępnych prac rozpoznano m.in. ponad 100 km obiektów liniowych (np. transzeje, rowy łącznikowe, przeciwczołgowe itp.), związanych z konfliktami zbrojnymi z XX wieku, w tym z Bitwą Warszawską.

Zabytki ruchome znalezione w czasie weryfikacyjnych prac terenowych . Nadleśnictwo Drewnica. Fot. I. Badura
Zabytki ruchome znalezione w czasie weryfikacyjnych prac terenowych . Nadleśnictwo Drewnica. Fot. I. Badura

 

"Wstępne rozpoznanie dziedzictwa militarnego regionu w ramach realizowanego projektu to m.in. identyfikacja licznych pozostałości konfliktów zbrojnych na terenach leśnych, głównie na terenach Lasów Państwowych – obecnie to kilkadziesiąt tysięcy potencjalnych pojedynczych obiektów, powstałych podczas bitew i wojen. Przede wszystkim odnotowano wiele pozostałości dawnych fortyfikacji polowych, takich jak np. transzeje, ziemianki itp. Kolejna grupa zasobów to zabytki nieruchome – głównie elementy uzbrojenia i ich pozostałości np. łuski pocisków" - czytamy w informacji przesłanej przez prof. Zapłatę. Archeolog dodaje, że w miejscu Bitwy Warszawskiej rozegrały się też inne, również późniejsze działania zbrojne, które zacierają pozostałości po bitwie sprzed stu lat.

"Dotychczasowe prace niestety pokazują również liczne zniszczenia reliktów Bitwy Warszawskiej, wynikające z kolejnych wydarzeń XX i XXI wieku na tym terenie. To również efekt współczesnej działalności człowieka. W wielu miejscach widoczna staje się również działalność nielegalnych poszukiwań, które najprawdopodobniej bezpowrotnie doprowadziły do utraty wielu cennych zabytków i danych, bez zachowania jakiejkolwiek dokumentacji z tych działań" - zaznacza naukowiec.

Weryfikacyjne prace terenowe. Nadleśnictwo Drewnica. Fot. H. Dziwiczkiewicz
Weryfikacyjne prace terenowe. Nadleśnictwo Drewnica. Fot. H. Dziwiczkiewicz

 

Projekt realizowany jest przez Fundację Hereditas w kooperacji z Instytutem Badawczym Leśnictwa oraz interdyscyplinarnym zespołem specjalistów na zlecenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – prof. Jakuba Lewickiego.

PAP - Nauka w Polsce

szz/ zan/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • 31.03.2025. Znaleziony w bryle gliny oderwanej od klifu na wybrzeżu Bałtyku sztylet z wczesnej epoki żelaza prezentowany w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, 31 bm. Bogato zdobiony sztylet pochodzi prawdopodobnie sprzed ok. 2800 lat, z okresu halsztackiego. Zabytek został odnaleziony przez członków Stowarzyszenia na rzecz ratowania zabytków im. Św. Korduli. PAP/Marcin Bielecki

    Zachodniopomorskie/ Wstępne badania sztyletu znalezionego na plaży potwierdziły jego historyczność

  • Pelplin, 28.03.2025. Pelplińska Biblia Gutenberga na ekspozycji stałej „Wokół Pelplińskiej Biblii Gutenberga”, 28 bm. w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie. Jest to jedyna Biblia Gutenberga w Polsce i jedna z nielicznych, której oba tomy przetrwały w oryginalnych, integralnych oprawach z XV wieku. Po zakończonej konserwacji będzie prezentowana na wystawie stałej, a nie okazjonalnie jak do tej pory. PAP/Andrzej Jackowski

    Prof. J. Raczkowski: po badaniach nad Biblią Gutenberga wiemy o niej prawie wszystko

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera