Ssaki ewoluowały do dziesięciu razy szybciej w środkowym okresie jurajskim, niż pod koniec tego okresu – dowodzą naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego (Wlk. Bryt.) i Macquarie University (Australia). W zapisie kopalnym z tego okresu widoczne są znaczne zmiany w budowie szkieletów i w uzębieniu.

Wczesne ssaki żyły obok dinozaurów w trakcie trwania ery mezozoicznej (252-66 mln lat temu). Paleontolodzy sądzili, że ssaki były początkowo niewielkimi owadożercami, które prowadziły nocny tryb życia. Jednak odkrycia ostatnich dziesięciu lat wskazują, że przystosowały się one do różnorodnych sposobów życia i przemieszczania się, w tym szybowania, kopania w ziemi i pływania.

Z najnowszych badań wynika, że gwałtowne przyspieszenie tempa ewolucji nastąpiło w środkowym okresie jurajskim (200-145 mln lat temu). Jak opisuje Roger Close z Uniwersytetu Oksfordzkiego, wówczas to ssaki najbardziej „eksperymentowały” w zakresie budowy ciała i typu uzębienia. Wykształcił się wtedy schemat budowy ciała, który ustalił się na następne dziesiątki milionów lat.

Następnie doszło do spowolnienia, mimo że pojawiła się wówczas duża liczba gatunków ssaków. Naukowcy nie wiedzą, jakie czynniki spowodowały to spowolnienie. Być może była to kwestia czynników środowiskowych, a może została osiągnięta „masa krytyczna” innowacji – takich jak żyworodność, stałocieplność, obecność sierści – które umożliwiły ssakom zasiedlenie i adaptację do wielu różnych nisz ekologicznych.

Taki był np. przypadek grupy ssaków o nazwie wieloguzkowce (mulituberculata), które wykształciły schemat ciała podobny jak u gryzoni, który przetrwał przez następne 130 mln lat aż do wymarcia tych zwierząt.(PAP)

krx/ krf/