Cukrzyca typu 1, która stanowi od 10 do 15 proc. wszystkich przypadków cukrzycy, jest zaliczana do chorób autoagresywnych. Rozwija się w efekcie błędnego ataku układu odporności na komórki beta trzustki produkujące insulinę. Choroba ujawnia się, gdy większość komórek beta zostanie zniszczona, a z powodu niedostatku insuliny poziom cukru we krwi osoby chorej utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. Diagnozuje się ją przeważnie u dzieci, młodzieży lub młodych dorosłych.

Dokładne przyczyny rozwoju cukrzycy typu 1 nie są znane. Wiadomo, że jest to efekt wzajemnego nakładania się genetycznych predyspozycji do choroby i jakichś czynników środowiskowych, które inicjują jej rozwój.

Ze względu na obserwowany w ostatnich latach wzrost zachorowań na cukrzycę typu 1, naukowcy poszukują czynników, które mogłyby za to odpowiadać. Badania sugerują, że jednym z nich mogą być zmiany w diecie dzieci w ostatnich dekadach.

Naukowcy z University of Colorado (USA) przeanalizowali dane 1893 dzieci genetycznie predysponowanych do cukrzycy typu 1, które brały udział w wieloletnim badaniu pt. Diabetes Autoimmunity Study in the Young (DAISY). Już od najmłodszych lat ich życia systematycznie zbierano informacje na temat tego, ile spożywają: fruktozy, sacharozy, ogółem wszystkich cukrów, a także napojów słodzonych cukrem, niskokalorycznymi słodzikami i soków.

U 142 dzieci stwierdzono w okresie badania rozwój procesu autoagresji wobec wysp trzustkowych, gdyż pojawiły się u nich autoprzeciwciała przeciw insulinie, przeciw dekarboksylazie kwasu glutaminowego (GAD) lub fosfatazie tyrozyny (IA2). Cukrzyca typu 1 rozwinęła się ostatecznie u 42 dzieci z tej grupy.

Okazało się, że większa całkowita ilość spożywanych cukrów zwiększała ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1 u dzieci, u których doszło do rozwoju autoagresji wobec komórek beta. Z kolei picie większych ilości napojów słodzonych cukrem wiązało się z wyższym o 84 proc. ryzykiem rozwoju tego schorzenia, ale wyłącznie u dzieci, które miały warianty genów szczególnie do niego predysponujące.

Jak tłumaczą autorzy badania, spożywanie dużych ilości cukrów może być obciążeniem dla komórek beta trzustki, gdyż pobudza je do intensywniejszej produkcji insuliny, jednocześnie rośnie ryzyko pojawienia się autoagresji układu immunologicznego wobec wysp trzustkowych i rozwoju cukrzycy typu 1. (PAP)

jjj/ mrt/