Tradycyjna szalka Petriego to naczynie laboratoryjne, cylindryczna podstawka o szerokim, płaskim dnie i niskich ścianach bocznych, wykonywane ze szkła lub przezroczystych tworzyw sztucznych. Pierwotnie stosowana jako naczynie do hodowli mikroorganizmów, obecnie jako sprzęt laboratoryjny ogólnego przeznaczenia, również w zastępstwie zlewek lub krystalizatorów.

Nowy typ szalek Petriego - ePetri - został opracowany przez zespół badawczy Caltech pod kierownictwem prof. Michaela Elowitza i Changhuei Yanga. Szalka ma obudowę z zestawu klocków LEGO, kamerę cyfrową z telefonu komórkowego, chip bezprzewodowy oraz system podświetlania ze smartfonu wyposażonego w system operacyjny Android.

Próbkę kładzie się na przezroczystej płytce, do której od dołu przymocowano miniaturową kamerę cyfrową z telefonu komórkowego oraz źródło światła - wyświetlacz LED z telefonu Android. Całość jest wkładana do inkubatora. Chip bezprzewodowy łączy się siecią z laptopem badacza, który od tej pory widzi szalkę na ekranie jako dodatkowe urządzenie. Może on ustawić je na wykonywanie w ustalonym czasie zdjęć w wysokiej rozdzielczości; zostaną ona przesłane na laptop przy pomocy modułu sieci bezprzewodowej, po podświetleniu materiału diodą. Dla sprawdzenia wzrostu komórek nie trzeba więc wyjmować szalki z inkubatora

Rozdzielczość jest zbliżona do stosowanej tradycyjnym mikroskopie - limituje ją praktycznie użyty typ kamery - im lepsza jej matryca, tym lepsze zdjęcia - powiedział "Technology Review" prof. Changhuei Yang. Prototyp został przedstawiony w pracy opublikowanej w "Proceedings of the National Academy of Sciences".

Jak twierdzą naukowcy, szalka ePetri jest znacznie lepsza od klasycznej. Pozwala bowiem dokonywać badań mikroskopowych na rosnącym jeszcze materiale i na przejrzenie całości kultur, zamiast skupiać się na ich fragmentach, jak to się dzieje przy klasycznym mikroskopowaniu. Taka technika potrzebna jest zwłaszcza przy badaniach komórek macierzystych, które często zmieniają się w różne typy komórek w jednej próbce - zauważają naukowcy.

Zespół pracuje obecnie nad pełnym systemem automatycznej hodowli, wykorzystującym nową, elektroniczną szalkę Petriego. System ten zawierałby autonomiczny inkubator oraz programowe narzędzia diagnostyczne dla lekarzy, co umożliwiałoby analizy materiału bakteryjnego "w locie", jeszcze w czasie ich wzrostu, bez konieczności oddawania próbek do analizy. 

PAP - Nauka w Polsce

mmej/ agt/bsz