Sondaż zostanie przeprowadzony przez zespół Projektu Społecznego 2012 (PS2012), działający przy Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, władze Poznania oraz Center for Deliberative Democracy ze Stanford University.

Jego celem będzie zwiększenie świadomego uczestnictwa Polaków (poznaniaków) w przygotowaniach i samej imprezie EURO 2012, poprzez zaangażowanie ich w dyskusję.

Uczestnikom sondażu zostaną przedstawione cztery różne scenariusze rozwoju stadionu przy ulicy Bułgarskiej. Każdy scenariusz przewiduje odmienną formę finansowania, zarządzania oraz wykorzystywania stadionu i jego otoczenia. Realizacja każdego wiąże się z określonymi korzyściami i kosztami. Zadaniem uczestników deliberacji będzie wybranie jednej z opcji.

"Jesteśmy przekonani, że EURO to coś więcej niż piłka. Dlatego staramy się zrozumieć wpływ organizacji mistrzostw na ekonomię, sport, kulturę, edukację i oczywiście społeczeństwo. Opracowujemy analizy wymienionych dziedzin, włączamy wszystkie zainteresowane grupy do współpracy i wspólnego namysłu, tak by jak najefektywniej wykorzystać kontekst, jaki tworzy UEFA EURO 2012" - tłumaczą przedstawiciele PS2012.

Koordynatorem projektu oraz osobą odpowiedzialną za zorganizowanie sondażu w Poznaniu jest dr Anna Przybylska z UW.

OBYWATELSKIE ZAANGAŻOWANIE

Istotą sondażu deliberatywnego jest zebranie informacji od obywateli, którzy mają przynajmniej podstawową wiedzę o faktach i opiniach dotyczących rozstrzyganej sprawy. Jego przewaga nad innymi metodami polega na tym, że wypowiedzi respondentów są przemyślane i wygłaszane w sposób świadomy. Największą zaletą metody jest zaś usprawnienie procesu decyzyjnego oraz podniesienie poziomu zaangażowania obywatelskiego.

Sondaż deliberatywny ma kilka etapów. W jego ramach prowadzony jest dwukrotny pomiar opinii na dany temat - przed i po otrzymaniu przez uczestników pakietu informacji, 1- lub 2-dniowej debacie w grupach oraz dyskusji z udziałem specjalistów i polityków. Dyskusje te toczą się na podstawie uprzednio przygotowanych alternatywnych scenariuszy rozwiązania problemu, a do dyspozycji uczestników są eksperci, którzy odpowiadając na pytania, rozwiewają nasuwające się w toku deliberacji wątpliwości. By zapewnić obiektywizm w prowadzeniu sondażu, funkcje organizacyjne powierza się osobom niezależnym, najczęściej profesjonalnym mediatorom lub pracownikom naukowym.

Jak wyjaśniają przedstawiciele PS2012, sondaż deliberatywny zajmuje szczególne miejsce wśród innych metod konsultacji opartych o debatę, ze względu na liczbę uczestników, sposób ich wyłonienia, jak też sam wynik.

"Podczas gdy, przykładowo, w metodach takich jak komórki planistyczne oraz rady obywatelskie, w debacie uczestniczy kilkanaście do dwudziestu kilku osób, w sondażu deliberatywnym jest ich z reguły około 150 lub więcej - tłumaczą socjolodzy. - O ile w przypadku dwóch pierwszych metod dąży się do wypracowania wspólnego stanowiska w sprawie będącej przedmiotem spotkania, to rezultatem sondażu deliberatywnego jest obraz zagregowanego rozkładu opinii. Jego uczestnicy są informowani o tym, że ich opinie mogą się różnić, a celem spotkania wcale nie jest wypracowanie konsensu".

KAŻDY GŁOS MA MOC

Po raz pierwszy w historii opisywaną metodę zastosowano w 1995 roku w Wielkiej Brytanii. Obecnie wykorzystuje się ją w wielu krajach Europy, obydwu Ameryk oraz Azji. Znajduje zastosowanie w konsultacjach na poziomie lokalnym, regionalnym, ogólnokrajowym, a nawet międzynarodowym.

"Wszyscy znamy słabe strony współczesnej demokracji - pozorną apatię obywateli, niski poziom komunikacji w obszarze polityki, zagubienie ludzi w sprawach publicznych. Na świecie od dawna poszukuje się nowych sposobów prowadzenia debaty z autentycznym udziałem obywateli i włączaniem ludzi w podejmowanie ważnych decyzji. Dobrze prowadzone konsultacje społeczne wzmacniają poczucie wpływu na sprawy publiczne i budują zaufanie między ludźmi a instytucjami; źle prowadzone - wzmacniają postawy nieufności i bezsilności" - tłumaczą koordynatorzy projektu. Jak dodają, w Polsce, szczególnie dzisiaj - w obliczu ogromnych inwestycji decydujących o kształcie naszego przyszłego życia, bardzo potrzebne są efektywne, budujące zaufanie i poczucie wpływu narzędzia konsultowania decyzji władz z obywatelami.

Stąd pomysł zorganizowania w Poznaniu sondażu deliberatywnego, który pozwoli autentycznie uspołecznić proces podejmowania ważnych decyzji i podnieść poziom debaty publicznej.

Zdaniem specjalistów, niezwykle ważnym elementem nadchodzącego sondażu będzie zaangażowanie w debatę ludzi ze skrajnie różnych kultur, o różnym wykształceniu i statusie majątkowym. "W chwili, gdy czują się słuchani i traktowani poważnie, ich motywacja do rozmowy o ważnych publicznych sprawach wzrasta. Jeśli traktuje się ich jak racjonalnych obywateli, wydają rozważne sądy. Zaczynają wierzyć, że debata publiczna ma sens. Dostrzegają wartość rozmowy opartej na argumentach. Sondaż deliberatywny daje obywatelowi unikalne doświadczenie polityczne i kreuje niepowtarzalną szansę - zarówno dla władz, jak i dla obywateli" - podkreślają specjaliści z Projektu Społecznego 2012.

***

Projekt Społeczny 2012 jest prowadzony przez Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Środki na jego realizację pochodzą z grantu przyznanego przez Trust for Civil Society in Central & Eastern Europe. Inicjatywa realizowana jest w kilku miastach Polski: Warszawie, Gdańsku, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Katowicach oraz Dzierżoniowie.

Najważniejszym celem projektu jest zmiana myślenia o przedsięwzięciu, jakim jest Euro 2012, poprzez uświadomienie społeczeństwu, że jest to nie tylko impreza sportowa, ale także istotna sprawa obywatelska i społeczna, a proces przygotowań do niej jest nie tylko szansą dla biznesu i rozrywki, ale także dla innowacji społecznych. Koordynatorzy PS2012 zamierzają rozpocząć ogólnonarodową debatę dotyczącą znaczenia sportu i rekreacji w życiu Polaków.

PAP - Nauka w Polsce, Katarzyna Czechowicz

agt/