<strong>"Starożytny Egipt" to obszerna książka podejmująca temat długich dziejów cywilizacji egipskiej- od jej zarania w IV tysiącleciu do końca panowania dynastii ptolemejskiej i rządów słynnej Kleopatry VII w 2. połowie I wieku p.n.e. Autorem publikacji, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN, jest emerytowany wybitny profesor egiptologii z uniwersytetu w szwajcarskim Fryburgu, Hermann A. Schloegl.</strong> Pozycja jest zajmującym i rzetelnym źródłem informacji na temat jednej z najpotężniejszych kultur starożytnych i jednocześnie podręcznikiem akademickim dotowanym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, polecanym wszystkim studentom archeologii, egiptologii i historii, jak i osobom zafascynowanym starożytnym Egiptem.
Książkę jest podzielona na osiem rozdziałów, w których autor charakteryzuje zwięźle każdą z następujących po sobie wielkich epok.
Już we wstępie Schloegl zwraca szczególną uwagę na starożytne teksty, jako klucz do poznawania tej odległej cywilizacji. "W tej książce obok architektury, rzeźby i malarstwa najwięcej miejsca poświęcamy właśnie spuściźnie literackiej starożytnych Egipcjan, ich relacjom wojennym, protokołom, listom i dokumentom oraz literaturze i poezji" - pisze.
Autor szeroko cytuje wspomniane teksty, które nierzadko przytaczane są w tłumaczeniu dokonanym już wcześniej na język polski przez wybitnego egiptologa, Tadeusza Andrzejewskiego czy innych polskich naukowców: niedawno zmarłą prof. Jadwigę Lipińską czy dr Joannę Popielską-Grzybowską - wybitną znawczynię Tekstów Piramid.
Całość jest poprzedzona przejrzystym wprowadzeniem w geografię i klimat Egiptu, dzieje rozwoju nauki - egiptologii i opisem prób odczytania hieroglifów sięgającym setek lat przed czasami Jean-Franois Champolliona.
W podrozdziale pt. "Kraj tysiąca bogów" znajduje się lista podstawowych bogów egipskich wraz z ich wizerunkami i zwięzłymi charakterystykami. Schloegl podkreśla, że rozważania na temat religii i jej kształtu nie mogą być rozważaniami o spójnej całości, lecz o zjawisku dynamicznym, które zmieniało się wskutek wpływów politycznych i kulturowych z różnych stron.
Autor umiejętnie wplata w historię Egiptu dzieje badań i zarysowuje sylwetki najważniejszych badaczy epoki. Wśród nich są m.in. William Matthew Flinders Petrie (1853-1942), który błyskotliwą karierę w Egipcie rozpoczął od wykonania do dziś jednych z najdokładniejszych pomiarów piramidy Cheopsa w Gizie czy Howard Carter - odkrywca słynnego grobowca młodo zmarłego faraona Tutanchamona.
Nieco ubogi i pozbawionymi najnowszych ustaleń archeologów jest rozdział dotyczący początków cywilizacji egipskiej, co związane jest z fascynacją autora późniejszymi epokami starożytnego Egiptu i brakiem źródeł pisanych przez większość IV tysiąclecia p.n.e. Te niedostatki rekompensują dołożone w polskim wydaniu fotografie spektakularnych odkryć archeologów z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu i Instytutu Archeologii UJ w Tell el - Farcha w Delcie Nilu, gdzie znaleziono m.in. prezentowane w kolorowej wkładce, złotą figurę z okresu późnopredynastycznego (3200 - 3100 lat p.n.e.) czy jedną z najstarszych mastab egipskich. Tekst urozmaicają także plany sytuacyjne, schematy przedstawiające świątynie i tabelki chronologiczne.
Novum w polskojęzycznej literaturze dotyczącej Egiptu starożytnego jest podrozdział dotyczący muzyki - "Egipt symfoniczny".
Schloegl podkreśla, że śpiewano przy wielu okazjach - przy manipulowaniu blokami kamiennymi, podczas noszenia lektyk, a wojsko w czasie marszu. Autor podjął się również często omijanego tematu związanego z erotyką i seksualnością Egipcjan; przytacza np. śmiałe teksty miłosne.
Doskonałym posunięciem wydawnictwa było zaangażowanie do roli redaktora naukowego do polskiego tłumaczenia wybitnego polskiego znawcy tematyki starożytnego Egiptu, kierownika Zakładu Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. zw. dr hab. Joachima Śliwy.
Do polskiego wydania wprowadzono wiele zmian - uzupełniono bibliografię o pozycje polskojęzyczne oraz specjalistyczne napisane przez polskich archeologów i egiptologów. Spis podzielono na dwie części: ogólną - tematyczną (tutaj znajdują się takie tematy jak: taniec, muzyka, język, nauka czy prawodawstwo) i szczegółową, odnoszącą się do konkretnego rozdziału w tekście. Spis literatury jest bardzo obszerny - zajmuje blisko sto stron. Stanowi doskonałą bazę publikacji do dalszego rozwijania wiedzy o starożytnym Egipcie.
Tekst ilustrują liczne fotografie: kolorowe w kilku wkładkach i czarnobiałe. Autor starał się wybrać te, które zostały wykonane przed gwałtowną modernizacją i eksplozją demograficzną współczesnego Egiptu, tak aby jak najlepiej oddawały atmosferę cywilizacji faraońskiej.
PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski
agt/bsz
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
