W późnym średniowieczu w większości europejskich pracowni alchemików, metalurgów i złotników jednym z podstawowych sprzętów były tygle pochodzące z warsztatów ceramicznych Hesji, krainy, która obecnie jest jednym z krajów związkowych zachodnich Niemiec. Słynęły z wyjątkowej odporności i trwałości.

Zasady reżimu technologicznego stosowanego przy wyrobie tych naczyń nigdy nie były publikowane. Wszystkie średniowieczne próby skopiowania niecodziennego procesu ceramicznego spełzły na niczym i receptura ich produkcji do niedawna pozostawała nieznana.

Zagadkę średniowiecznych tygli postanowili rozwiązać angielscy archeolodzy. Wyniki ich analiz zostały opublikowane w ostatnim numerze magazynu "Nature".

Badania heskiej ceramiki przeprowadzone ostatnio przez archeologów z Uniwersytetu Londyńskiego oraz Uniwersytetu Cardiff wykazały, że odpowiedzialny za wyjątkowe właściwości tych naczyń jest mullit, glinokrzemian glinu - substancja powszechnie używana do wzbogacania ceramiki specjalnego zastosowania dopiero od XIX w.

Hescy wytwórcy tygli nie znali właściwości tego minerału, nie wiedzieli nawet o jego istnieniu, ale trzymanie się stałej receptury produkcji, wypracowanej empirycznie, sprzyjało krystalizowaniu się tego związku w wypalanej ceramice. JACK

Pełna wersja artykułu znajduje się w Serwisie Naukowym PAP.

PAP - Nauka w Polsce

bsz