Polscy naukowcy planują otworzyć na Grenlandii stację badawczą w 90. rocznicę wyprawy prof. Aleksandra Kosiby

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego planują w przyszłym roku przeprowadzić pierwsze od lat badania w rejonie fiordu Arfersiorfik na Grenlandii. W miejscu, do którego 90 lat temu dotarła wyprawa prof. Aleksandra Kosiby, ma powstać polsko-grenlandzkie obserwatorium procesów środowiskowych.

Dla badaczy regionów zimnych Grenlandia ma kluczowe znaczenie. –  To serce Arktyki, największa wyspa świata z jedynym na półkuli północnej lądolodem. Trzeba pamiętać, że to, co dzieje się z tym lądolodem, z prądami morskimi wokół Grenlandii i szerzej z klimatem nad tą wielką wyspą, warunkuje wiele procesów klimatycznych, oceanograficznych i środowiskowych mających kolosalne znaczenie dla całej Arktyki – podkreślił w rozmowie z PAP prof. Mateusz Strzelecki, kierownik Centrum Badań Regionów Zimnych im. Alfreda Jahna Uniwersytetu Wrocławskiego.

Polsko-grenlandzka stacja badawcza, którą chce otworzyć Uniwersytet Wrocławski, będzie nosić imię prof. Aleksandra Kosiby oraz Otto Sandgreena - polskiego i grenlandzkiego uczestnika wyprawy z 1937 r. Powstanie w rejonie Grenlandii, do którego 90 lat temu dotarła wyprawa pod przewodnictwem lwowskiego uczonego. Była to pierwsza ekspedycja polskich badaczy na Grenlandię.

- Wyprawa prof. Kosiby, któremu towarzyszył wówczas 22-letni student Alfred Jahn, później wybitny geograf i badacz regionów zimnych, była przedsięwzięciem niebywałym na tamte lata. My chcemy uruchomić obserwatorium  w obszarze, który oni wówczas zaczęli badać – podkreślił prof. Strzelecki.

Przyszła stacja będzie zlokalizowana w trudno dostępnym obszarze, oddalonym od najbliższych siedlisk ludzkich o ponad 100 kilometrów. To rejon fiordu Arfersiorfik i lodowca Polonia na zachodnim wybrzeżu Grenlandii. Aby się tam dostać z otwartego morza, trzeba płynąć w głąb fiordu ponad 140 kilometrów.

Prace logistyczne związane z założeniem obserwatorium rozpoczną się w przyszłym roku. Będą prowadzone w ramach projektów badawczych zaplanowanych przez Uniwersytet Wrocławski w nowej edycji programu Inicjatywa Doskonałości Uczelnia Badawcza (IDUB).

Na początku będzie to obserwatorium tymczasowe, działające w sezonach letnich. W kontenerowych budynkach znajdą się pomieszczenia na sprzęt i urządzenia pomiarowe oraz zaopatrzenie. Zaplecze socjalne oraz miejsca do spania dla badaczy będą znajdować się w namiotach. – Chcielibyśmy rozpocząć pierwsze badania już w przyszłym roku, pełną gotowość operacyjną stacja osiągnie za 2–3 lata – powiedział prof. Strzelecki.

Dodał, że badania planowane są w perspektywie dekady 2027–2037. – Chcemy prowadzić tu systematyczne obserwacje przez co najmniej dziesięć lat, bo dopiero taka perspektywa pozwala głębiej zrozumieć skutki zmian zachodzących w środowisku Arktyki – podkreślił prof. Strzelecki.

Polscy naukowcy chcą współpracować z lokalną ludnością, która będzie mogła korzystać z części pomieszczeń stacji badawczej, składując tam w zimie na przykład zapasy paliwa. – Chcemy, by to miejsce służyło też jako schronienie dla rdzennej ludności podczas ich wyjazdów w głąb fiordu – powiedział prof. Strzelecki.

Stacja badawcza będzie służyła polskim naukowcom do monitorowania stanu lodowca Polonia oraz szerokich badań nad georóżnorodnością i bioróżnorodnością tego obszaru. – To niezwykle ciekawe miejsce pod względem rzeźby polodowcowej, peryglacjalnej, jak i cieków wodnych, sieci jezior oraz zbiorowisk roślinnych – mówił naukowiec.

Budowa stacji i jej działalność wpisują się również w przygotowania polskich naukowców zajmujących się obszarami zimnymi do 5. Międzynarodowego Roku Polarnego, który odbędzie się w latach 2032–2033. To inicjatywa zrzeszająca naukowców z całego świata, których obszary zainteresowania skupiają się na dwóch biegunach ziemskich oraz terenach wysokogórskich. Międzynarodowy Rok Polarny, a wcześniej Międzynarodowy Rok Geofizyczny, był organizowany co 50 lat, ale postępujące zmiany klimatyczne spowodowały, że 5. edycja odbędzie się w odstępie 25 lat. (PAP)

Nauka w Polsce

pdo/ agt/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera