Japońska agencja JAXA pomyślnie wystrzeliła z centrum kosmicznego Tanegashima rakietę nośną H3 z sondą MMX na pokładzie we wtorek rano czasu lokalnego. Celem misji jest pierwsze w historii pobranie i sprowadzenie na Ziemię próbek z marsjańskiego księżyca Fobosa.

Start rakiety H3 nastąpił zgodnie z planem o godz. 4.41 czasu lokalnego (w poniedziałek o godz. 21.41 w Polsce).

– Po starcie czeka nas wiele wyzwań: badanie księżyców Marsa, lądowanie i powrót na Ziemię. Chcemy pokonywać je krok po kroku, aż do pomyślnego pozyskania piasku z Fobosa – mówił Yasuhiro Kawakatsu, kierownik projektu w JAXA podczas konferencji 18 października.

Sonda MMX (Martian Moons eXploration), zbudowana we współpracy z agencjami kosmicznymi z USA i Europy (m.in. NASA, CNES i DLR), ma dotrzeć w okolice Czerwonej Planety w sierpniu 2027 r., rozpoczynając trzyletnią fazę badań w układzie Marsa.

Przed lądowaniem głównego modułu na Fobosie, na jego powierzchni osadzony zostanie francusko-niemiecki łazik IDEFIX, którego zadaniem będzie analiza podłoża i ocena warunków terenowych. Uzyskane przez urządzenie dane pomogą w wyborze optymalnego miejsca dla samej sondy.

MMX ma bezpiecznie wylądować na księżycu za pomocą czteronożnego systemu amortyzacji podwozia. Następnie podczas zaplanowanej na trzy godziny operacji MMX pobierze za pomocą ramienia robotycznego co najmniej 10 gramów regolitu z głębokości co najmniej 2 cm.

Po zakończeniu misji na Fobosie oraz wykonaniu przelotów badawczych w pobliżu drugiego z księżyców – Deimosa – moduł powrotny MMX opuści orbitę Marsa w 2030 r., a lądowanie kapsuły ze zgromadzonym materiałem badawczym na Ziemi zaplanowano na rok 2031 na obszarze Australii.

Naukowcy liczą, że próbki pozwolą ustalić, czy księżyce Marsa to przechwycone asteroidy, czy odłamki po potężnym zderzeniu z planetą, a także pomogą zrozumieć, jak woda i związki organiczne trafiły na planety skaliste oraz czy w pyle kryją się ślady dawnego życia.

Japońska misja odbywa się w cieniu rywalizacji USA i Chin o sprowadzenie skał z powierzchni samego Marsa. Gdy amerykańskie plany w tym zakresie zostały wstrzymane przez administrację Donalda Trumpa po głosowaniu w Kongresie, głównym konkurentem w wyścigu o marsjańskie próbki stały się Chiny z planowaną na 2028 r. misją Tianwen-3.

Krzysztof Pawliszak (PAP)

krp/ mal/