Politolog z Uniwersytetu Sztokholmskiego przypomniał, że za sytuację gospodarczą w państwach odpowiadają banki centralne, ustalając stopy procentowe oraz dbając o stabilność cen, oraz rządy poprzez ministerstwa finansów. W przypadku kryzysu podejmowane są działania mające na celu pobudzenie gospodarki. 

– Istotą tegorocznej Nagrody Nobla jest właśnie oparcie tego rodzaju działań na podstawach naukowych, czyli wykorzystaniu modelu uwzględniającego, jak zwykli ludzie, podejmują decyzje o zakupach, konsumpcji czy też oszczędzaniu albo zachowaniu ostrożności – wyjaśnił Teorell. 

Dodał, że stworzony przez noblistów model, uwzględnia również, w jaki sposób firmy ustalają ceny. – Wiedza ta pozwala uniknięcie wysokiej inflacji, jak i recesji – podkreślił.   

Naukowiec zwrócił uwagę, że wielu krajach czasami politycy chcą wykorzystać bank centralny lub prowadzoną przez niego politykę do bieżących interesów, na przykład wygrania wyborów. – Tegoroczny werdykt przypomina, że nie jest to dobra droga – zaznaczył.

Teorell pytany przez PAP, czy modele tegorocznych noblistów są powszechnie stosowane, odpowiedział, że w przypadku banków centralnych, to właściwie tak jest w krajach demokratycznych. – Natomiast, jeśli chodzi o to, w jakim stopniu z tych narzędzi korzystają politycy, o tym wiemy znacznie mniej. To tak naprawdę fascynujący obszar do badań. Wiadomo, że czasem robią, a czasem nie - i ma to swoje negatywne konsekwencje. – zwrócił uwagę.   

Przypomniał, że nawet rząd Szwecji spotkał się w ostatnim czasie z krytyką ekspertów za stymulowanie gospodarki, gdy nie było to konieczne. Mogło to mieć, jego zdaniem, związek z wyborami parlamentarnymi, które odbyły się 13 września. 

Tegoroczny ekonomiczny Nobel przyznano w poniedziałek za „mikroekonomiczne podstawy makroekonomicznej stabilizacji”; laureatami zostali Robert E. Hall oraz Michael Woodford.

Jak podkreślił przewodniczący komitetu noblowskiego, prof. John Hassler, tegoroczni laureaci opracowali nowy rodzaj modeli makroekonomicznych, które znacząco usprawniły prowadzenie skutecznej polityki stabilizacyjnej. – Dzięki temu odpowiednio dobrane w czasie działania z zakresu polityki fiskalnej i pieniężnej pozwalają łagodzić szczyty i dołki wahań koniunkturalnych – mówił na poniedziałkowej konferencji prasowej w Sztokholmie.

Według komitetu noblowskiego Robert E. Hall i Michael Woodford wykazali, w jaki sposób zmodyfikować dotychczas znane modele ekonomiczne, aby polityka gospodarcza znów stała się skuteczna. Zamiast opierać modele na statystycznych korelacjach między zmiennymi makroekonomicznymi, np. inflacja, produkcja czy konsumpcja, postanowili zbudować je na fundamentach mikroekonomicznych. Fundamenty te uwzględniają mechanizm, w jakim działania wielu poszczególnych gospodarstw domowych i firm wpływają na gospodarkę. 

Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)

zys/ drag/