Naukowcy z University of Montana (USA) wykorzystali obserwację ptaków w rehabilitacji po udarze mózgu - informuje pismo „Frontiers in Bird Science".

Afazja to nabyte zaburzenie neurologiczne, które wpływa na język i komunikację. Jedna trzecia osób po udarze doświadcza afazji i może mieć ma problemy z mówieniem, rozumieniem języka mówionego oraz czytaniem i pisaniem. Może to negatywnie wpływać na zdolność do uczestnictwa w życiu społecznym, prowadząc do izolacji i depresji.

"Afazja to kradzież tożsamości" - powiedziała dr Off, współkierująca programem leczenia afazji Big Sky na Uniwersytecie Michigan. - "Osoby z afazją nie mają problemów intelektualnych. Są sobą, we własnej głowie. Problem polega na tym, że ich funkcja językowa uległa zmianie".

Najskuteczniejsze strategie rehabilitacji obejmują leczenie kliniczne z możliwością znaczącego zaangażowania w życie codzienne.

W 2021 roku przebywający na uniwersytecie uczestnicy Intensywnego Kompleksowego Programu Leczenia Afazji (Intensive Comprehensive Aphasia Program, ICAP) wyrazili zainteresowanie zgłębianiem wiedzy o sowach w ramach swoich zajęć rehabilitacyjnych. Artefakty związane z sowami, w tym zakonserwowane okazy i materiały pokrewne, rozbudziły ciekawość uczestników i stworzyły okazje do ćwiczenia konwersacji. Działanie to przerodziło się w stałą współpracę między dr Victorią Dreitz, ekolożką ptaków z Uniwersity of Michigan, a Jenną Musick i Catherine Off, badaczkami, ekspertkami w dziedzinie rehabilitacji po udarze.

Obecnie każdego lata osoby po udarze mózgu z zaburzeniami mowy biorą udział w zajęciach związanych z ptakami. Jak się wydaje, obserwacje ptaków zapewniają naturalne, bezstresowe środowisko, które sprzyja komunikacji. Zajęcia prowadzą badacze ptaków i eksperci logopedyczni.

„Wymagania lingwistyczne są niewielkie, a uczestnicy mogą uczestniczyć na dowolnym poziomie" - zaznaczyła dr Jenna Musick, współdyrektorka programu.

„Funkcje komunikacyjne poprawiają się dopiero wtedy, gdy chcesz coś powiedzieć" - powiedziała Off. - „A my wyszliśmy z gabinetu terapeutycznego. Mówimy: Ciesz się towarzystwem ludzi, ciesz się przebywaniem na świeżym powietrzu i pozwól, by komunikacja nadeszła".

Obserwacja ptaków w grupach wspiera zaangażowanie poprzez wspólną uwagę podczas uczestnictwa w doświadczeniu natury - oba te czynniki, jak wykazano, poprawiają samopoczucie. Śpiew i nawoływania ptaków, ich wędrówki i rytmy sezonowe, a także niemal powszechna obecność ptaków na obszarach miejskich i wiejskich sprawiają, że są one zarazem łatwo dostępne i interesujące. Osoby po udarze rozmawiają o tym, co widzą, zadają pytania, pomagają sobie nawzajem w korzystaniu ze sprzętu i kontynuują rozmowy z rodzinami.

Obecnie zespół koncentruje się na mierzeniu rezultatów, szkoleniu klinicystów i rozszerzaniu modelu, aby podobne programy mogły pomóc osobom po udarze z afazją również poza Montaną.

Więcej na temat badania - na stronie publikacji.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ zan/