„Chociaż choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów kobiet na świecie, są one nadal niedodiagnozowane i niedoleczone” – mówiła na kongresie prelegentka, dr Viana Copeland z Uniwersytetu w Tel Awiwie (Izrael), cytowana w materiałach prasowych.

„Zarówno w naszym ośrodku medycznym, jak i na całym świecie, kiedy kobiety szukają pomocy medycznej, ich choroby układu krążenia są już w zaawansowanym stadium. Z drugiej strony, wiele kobiet zgłasza się na rutynowe badania przesiewowe w kierunku raka piersi, nawet jeśli nie zgłosiły się po pomoc z powodu objawów sercowo-naczyniowych. Zbadaliśmy, czy w tej grupie AI może pomóc mammografii w spełnieniu dodatkowego celu – wczesnego wykrywania chorób układu krążenia – umożliwiając wdrożenie strategii profilaktycznych” – wskazała dr Copeland.

Zastosowany przez izraelskich naukowców w badaniu retrospektywnym model głębokiego uczenia (Deep Learning) był w stanie zidentyfikować nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca i udar na podstawie mammografii.

Zdolność modelu do rozróżniania kobiet z każdą chorobą układu krążenia od kobiet bez tej choroby oceniono za pomocą krzywych AUROC (Abstract Operating Characteristics Curve), gdzie wartości wahają się od 0,5 dla losowego zgadywania do 1,0 dla idealnego rozróżnienia.

Pierwotny model działał dobrze, uzyskując wskaźniki AUROC na poziomie 0,79 dla nadciśnienia tętniczego, 0,78 dla choroby niedokrwiennej serca i 0,86 dla udaru. Wyniki były spójne, uwzględniając status nowotworowy i wiek.

Zdaniem autorów w przyszłości rutynowe mammografie mogą pomóc w identyfikacji kobiet, które mogłyby skorzystać z oceny układu krążenia.

Retrospektywne badanie kohortowe objęło dane 29 921 kobiet, które poddały się 97 364 badaniom mammograficznym. Mediana wieku w tej kohorcie wyniosła 54 lata. Informacje kliniczne dotyczące obecności trzech powszechnych chorób układu krążenia – nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca (znanej również jako choroba wieńcowa) i udaru mózgu uzyskano z różnych źródeł, w tym elektronicznej dokumentacji medycznej, recept oraz wyników badań obrazowych i proceduralnych. Częstość występowania nadciśnienia tętniczego wynosiła 16 proc., choroby niedokrwiennej serca 2,5 proc., a udaru mózgu 2,5 proc.

„Ponieważ mammografia jest już szeroko stosowana, analiza tych samych obrazów pod kątem informacji o układzie sercowo-naczyniowym może potencjalnie zapewnić skalowalne podejście bez konieczności dodatkowego badania obrazowego. Mammografia dociera również do wielu kobiet w wieku średnim, okresie ważnym dla rozpoznawania i radzenia sobie z ryzykiem sercowo-naczyniowym” - podkreśliła dr Copeland.

Naukowcy z Tel Awiwu pracują obecnie nad poprawą dokładności modelu i zmniejszeniem liczby wyników fałszywie dodatnich i fałszywie ujemnych. Planują również zbadać, czy mammografia może pomóc w identyfikacji innych schorzeń układu sercowo-naczyniowego.

Komentując wyniki, profesor nadzwyczajna Elena Arbelo, członkini Komitetu Komunikacji ESC, powiedziała: „Jako kardiolog i kobieta, uważam tę koncepcję za przekonującą: mammografia może pewnego dnia służyć czemuś więcej niż tylko wykrywaniu raka piersi – może również dać wgląd w stan zdrowia układu krążenia. To ważne, ponieważ choroby układu krążenia u kobiet są wciąż zbyt późno rozpoznawane. Obecnie wyzwaniem jest zapewnienie dokładności i niezawodności – przejście od fazy eksperymentalnej do wdrożenia klinicznego”.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/