- Stabilizacja rynku dzięki jasnym, długoterminowym zamówieniom rządowym to fundamentalna kwestia. Widzimy, że rola państwa jako gwaranta ciągłości zamówień jest kluczowym elementem stabilizującym wzrost gospodarczy w tym sektorze - powiedział Luca del Monte, dyrektor departamentu komercjalizacji w Europejskiej Agencji Kosmicznej.

- Istnieje jednak druga strona medalu. (...) Jeśli ktoś składa zamówienie na systemy na dużą skalę, nie szuka pojedynczego egzemplarza, nawet jeśli stoi za nim innowacyjna technologia. Jeśli ktoś potrzebuje 10 tys. lub miliona takich elementów, staje się to ogromnym wyzwaniem dla naszego przemysłu (...) wszędzie w Europie - dodał.

Wskazał, że nie są potrzebne wyłącznie innowacje.

- Równolegle potrzebujemy uprzemysłowienia. W przeciwnym razie nie będziemy w stanie odpowiednio reagować i radzić sobie na tym rynku. To także wyzwanie dla ministerstw finansów i przemysłu, ponieważ pojawia się konieczność wsparcia sektora w tym zakresie - powiedział.

Podał, że obecnie Komisja Europejska aktywnie realizuje projekt European Space Shield (Europejska Tarcza Kosmiczna).

- Z definicji jest to szeroki projekt, z czasem zobaczymy, czy wyłonią się z niego bardziej spójne działania. Na ten moment Komisja Europejska pracuje nad nim bardzo szeroko, z myślą o objęciu zagadnień typu »kosmos na rzecz obronności« oraz »obrona kosmosu« w pełnym wymiarze. Systemy wczesnego ostrzegania (early warning) to absolutny fundament - powiedział Luca del Monte.

Wskazał, że do tego dochodzi oczywiście segment naziemny, krajowy system dowodzenia, systemy przeciwdziałania.

- Wspominaliśmy o sztucznej inteligencji, ale zagrożeniem może być też zwykłe zakłócanie sygnału GNSS. To kluczowy problem. Uważam, że powinniśmy zacząć przynajmniej od ochrony europejskiej infrastruktury przed takimi masowymi zakłóceniami. To bardzo wrażliwy obszar. Państwa członkowskie mają w tym zakresie świetne kompetencje i ludzie rozumieją, jak ważna jest ta ochrona - powiedział.

- Być może istnieje też potrzeba rozwinięcia rozwiązań bardziej zorientowanych na obronność w obszarze świadomości sytuacji w przestrzeni kosmicznej (SSA) i czujników kosmicznych. Powiedzmy, że są to rzeczy, których potrzebujemy w trybie pilnym - dodał.

Wskazał, że odnośnie powstawania centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) ds. bezpieczeństwa w Polsce, trwa wiele dyskusji na temat zawartości tego projektu.

- Na stole jest oczywiście kilka kwestii. Nie przesądzając ostatecznego kształtu, nakreślę, co jest obecnie rozważane. Na pewno jednym z elementów jest węzeł bezpieczeństwa cywilnego lub odporności kosmicznej (...). Drugim filarem jest filar krajowy, w którym znajdują się właśnie kwestie odporności. Ten element jest kluczowy, ponieważ mówimy o centrach operacyjnych. (...) Polska ma już dobre doświadczenia we współpracy z Frontexem w obszarze bezpieczeństwa cywilnego. Chcemy to wykorzystać i nadbudować nad tym kolejną warstwę - powiedział.

- Kolejna kwestia to przeciwdziałanie zakłóceniom. W Polsce istnieją doskonałe kompetencje przemysłowe, które można wykorzystać, i jest to ogólnie wysoki priorytet dla UE. Nie byłbym więc zaskoczony, gdyby pojawił się tam komponent tego typu. Wspominałem też o wielu nowych zdolnościach w kontekście tarczy kosmicznej. W wielu przypadkach decyzja o wdrożeniu danego rozwiązania zależy od symulacji środowiskowych, cyfrowych odwzorowań (digital twins) – czy to operacji kosmicznych, telekomunikacji cyfrowej, czy robotyki - dodał.

Wskazał, że ESA będzie potrzebować takich środowisk symulacyjnych i to bardzo szybko, ponieważ będą one wspierać procesy decyzyjne UE i państw członkowskich.

- W Polsce, również na polskich uczelniach, są ku temu doskonałe możliwości. Nie zdziwcie się, jeśli coś takiego się pojawi - powiedział.

- Kolejną ciekawą opcją są laboratoria testowe dla różnych technologii. I na koniec, wspomnieliśmy o ochronie zasobów kosmicznych. Faktem jest, że realizowanych jest obecnie wiele różnych projektów w tych obszarach, m.in. w zakresie eksploracji kosmosu i bezpieczeństwa. Są też projekty oparte na robotyce i elektronice pod kątem bezpieczeństwa - dodał.

Organizatorem forum był Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego. Polska Agencja Prasowa była patronem medialnym wydarzenia. (PAP Biznes)

alk/ asa/ mick/