Kometa 3I/ATLAS opuszcza już Układ Słoneczny, ale nadal wzbudza zainteresowanie naukowców. Obserwacje przy pomocy Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba pokazują, że po ogrzaniu przez Słońce obiekt zaczął emitować metan – poinformował Kalifornijski Instytut Technologiczny (Caltech).
3I/ATLAS to dopiero trzeci znany obiekt, który wleciał do Układu Słonecznego z przestrzeni międzygwiazdowej. Pierwszym jest 1I/’Oumuamua z 2017 roku, a drugim 2I/Borisov z 2019 roku. Obiekt 3I/ATLAS odkryto w 2025 roku, w ramach programu wykrywania potencjalnie groźnych planetoid Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System (ATLAS). Obiekt określono jako kometę.
Podczas międzygwiazdowej podroży powierzchnia komety 3I/ATLAS była nastawiona na długie oddziaływanie promieniowania kosmicznego. Dlatego - gdy wleciała do Układu Słonecznego, najbardziej lotne lody na jej powierzchni (np. metan) wydzielały się jedynie w niewielkim stopniu. Jednak gdy obiekt był już na trajektorii opuszczającej nasz system planetarny, obserwacje w grudniu 2025 roku pokazały, że kometa emituje coraz więcej metanu.
Obserwacje przeprowadzono w średniej podczerwieni przy pomocy spektrografu MIRI, pracującego na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST). Ta detekcja metanu jest pierwszą w historii dla obiektu międzygwiazdowego przelatującego przez nasz system planetarny.
Naukowcy uważają, że na skutek ogrzania przez Słońce, kometa utraciła swoją starą zewnętrzną powierzchnię i zaczęła topić lodowe warstwy znajdujące się pod nią. Oznacza to, że poznajemy wewnętrzny skład tego obiektu, a nie tylko to, co miał na powierzchni.
Obecnie kometa 3I/ATLAS znajduje się już za orbitą Jowisza i staje się coraz trudniejsza do obserwacji (aktualnie ma jasność około 20 magnitudo). Teleskop Webba ma jednak jeszcze na nią jeszcze spojrzeć kolejny raz.
Praca opisująca wyniki obserwacji ukazała się w „The Astrophysical Journal Letters”. Pierwszym autorem jest Matthew Belyakov z Kalifornijskiego Instytutu Technologicznego (Caltech) w Pasadenie (USA).
cza/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
