Naukowcy ze szpitala National Jewish Health (Denver, USA) i współpracujących instytucji odkryli kluczowy mechanizm napędzający uporczywe włóknienie płuc i opracowali obiecującą strategię jego odwrócenia. Jak się okazało, białko BCL-2 utrudnia prawidłową naprawę płuc, a oddziałując na nie można by przywrócić ich zdrowie.

Włóknienie płuc, w tym idiopatyczne włóknienie płuc (IPF), to choroba postępująca i często śmiertelna. Bliznowate zmiany ograniczają zdolność płuc do dostarczanie tlenu do krwi i usuwania dwutlenku węgla. Głównym wyzwaniem w leczeniu tej choroby jest zrozumienie, dlaczego po urazie komórki bliznotwórcze, zwane fibroblastami nie obumierają naturalnie.

Autorzy omawianego badania wykazali, że podwyższona ekspresja białka BCL-2 pozwala tym fibroblastom uniknąć śmierci komórkowej, gromadzić się w płucach i pobudzać proces bliznowacenia. Co ważne, blokowanie BCL-2 za pomocą terapii celowanej reaktywowało naturalne procesy oczyszczania komórek w organizmie, zmniejszało włóknienie oraz - w modelach przedklinicznych- poprawiało strukturę i funkcję płuc.

„Nasze odkrycia pokazują, że BCL-2 odgrywa kluczową rolę w umożliwieniu szkodliwym fibroblastom przetrwania i utrzymania zwłóknienia – powiedział dr David Riches, kierownik Wydziału Biologii Komórki w National Jewish Health i główny autor badania. - Dzięki terapeutycznemu hamowaniu tej ścieżki byliśmy w stanie promować oczyszczanie komórek i przywrócić kluczowe aspekty prawidłowej architektury płuc. Otwiera to ważną nową drogę dla potencjalnych strategii leczenia”.

Badania wykazały również, że fibroblasty z ekspresją BCL-2 rozwijają cechy starzenia się komórek (senescencji), co dodatkowo przyczynia się do postępu chorób przewlekłych. Analizy ludzkiej tkanki płucnej potwierdziły obecność tych starzejących się, BCL-2-pozytywnych komórek u pacjentów z włóknieniem płuc.

„Badanie dostarcza przekonujących dowodów na to, że oporność na śmierć komórek i rozwój starzenia się są ściśle powiązane z rozwojem przewlekłego włóknienia – powiedziała dr Elizabeth Redente, profesor medycyny w National Jewish Health i główna autorka badania. - Ukierunkowanie leczenia na BCL-2 nie tylko wpływa na przeżywalność fibroblastów, ale także pomaga zakłócić podstawową biologię, która podtrzymuje postęp choroby”.

Leczenie inhibitorem BCL-2 znacząco zmniejszyło włóknienie, poprawiło natlenienie i częściowo przywróciło prawidłową strukturę płuc w modelach przedklinicznych, co sugeruje duży potencjał metody i daje nową nadzieję pacjentom zmagającym się z tą wyniszczającą chorobą.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ agt/