Licząca ponad 2 tysiące lat gliniana grzechotka ze zbiorów Muzeum Ziemi Tarnowskiej została poddana badaniom tomografem komputerowym. Dzięki bezinwazyjnej metodzie ustalono, że za charakterystyczny dźwięk grzechotania odpowiadają gliniane grudki umieszczone w niewielkiej komorze.
Jak poinformowała PAP w czwartek kierownik Działu Archeologii Muzeum Ziemi Tarnowskiej Magdalena Szumańska-Wach, nieinwazyjne badania, pozwalające zajrzeć do wnętrza grzechotki bez naruszania zabytku, przeprowadziła w Państwowym Instytucie Badawczym Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie mgr inż. Katarzyna Drabik.
Badaniu poddano glinianą grzechotkę, odkrytą w 1991 roku podczas badań wykopaliskowych w jednym z obiektów archeologicznych w podtarnowskiej Pasiece Otfinowskiej. Na co dzień zabytek prezentowany jest na stałej wystawie w Muzeum Historii Tarnowa i Regionu (Rynek 20-21).
- Nie dało się w inny sposób zajrzeć do środka grzechotki, a bardzo intrygował nas wydobywający się z niej dźwięk. To dość niesamowita rzecz, jak słyszy się dźwięk sprzed ponad 2 tysięcy lat – zaznaczyła Szumańska-Wach.
Według niej starożytna grzechotka podczas potrząsania wydaje dźwięk bardzo cichy i delikatny.
Badania tomografem komputerowym wykazały, że grzechotka ma dość grube ścianki i niewielką komorę wewnętrzną, w której znajdują się luźne grudki gliny różnej wielkości. To właśnie one powodowały charakterystyczny dźwięk wydobywający się przy potrząsaniu.
- To bardzo świeże badania z tego tygodnia więc teraz przyjdzie czas ma pełne analizy pozyskanego materiału badawczego – zapowiedziała przedstawicielka muzeum.
Zdaniem badaczy bardziej szczegółowe opracowanie wyników może dostarczyć kolejnych informacji o tym artefakcie, na przykład pozwolić zlokalizować otwór, przez który do wnętrza włożono grudki gliny.
Magdalena Szumańska-Wach przypomniała, że grzechotka jest drugim zabytkiem ze zbiorów Muzeum Ziemi Tarnowskiej przebadanym metodą tomografii komputerowej.
Wcześniej w ten sposób zbadano neolityczny fragment glinianej figurki – tzw. „nogę z Gwoźdźca”. Jest to liczący około 7 tysięcy lat fragment przedstawienia ludzkiej stopy z zaznaczonymi palcami, odkryty podczas badań archeologicznych w Gwoźdźcu koło Zakliczyna, uznawany za pozostałość większej figurki antropomorficznej związanej z najstarszymi społecznościami rolniczymi na tych terenach. Badanie zaowocowało artykułem naukowym i prezentacją podczas konferencji archeologicznej. (PAP)
Nauka w Polsce
rgr/ aszw/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
