Premier przypomniał w nagraniu opublikowanym na X, że w poniedziałek spotkał się z prof. Victorem Ambrosem - renomowanym amerykańskim biologiem molekularnym, starającym się o polskie obywatelstwo. „Jego ojciec wyjechał z Polski jeszcze w czasie II wojny światowej, ale świadomość, pamięć tego, że jest Polakiem, towarzyszyła Victorowi Ambrosowi od zawsze” - podkreślił Tusk. Jak podaje IPN, ojciec noblisty został deportowany jako robotnik przymusowy do III Rzeszy.

Premier powiedział, że prof. Ambros złożył wniosek o przywrócenie polskiego obywatelstwa. „Podjąłem wszystkie stosowne decyzje, tak, że niedługo nasz rodak będzie już formalnie Polakiem” - poinformował.

Tusk przekazał ponadto, że prof. Ambros ma „kapitalny plan”, ponieważ ma zamiar sprowadzić do Polski „najzdolniejszych naukowców, młodych naukowców z całego świata”. Jak dodał, profesor jest przekonany, „że Polska to jedno z najbardziej atrakcyjnych miejsc na świecie właśnie dla nauki dła młodych naukowców”. - I my oczywiście mu w tym pomożemy - dodał premier na nagraniu.

Zgodnie z ustawą o obywatelstwie polskim, polskie obywatelstwo nabywa się: z mocy prawa, przez jego nadanie, uznanie bądź przywrócenie. Każdy, kto w przeszłości miał polskie obywatelstwo i utracił je przed 1 stycznia 1999 r., posiada prawo ubiegania się o jego przywrócenie. W tym celu należy złożyć stosowny wniosek do ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Wyłączne prawo nadania polskiego obywatelstwa posiada prezydent, natomiast decyzję ws. uznania cudzoziemca za obywatela Polski podejmuje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której postępowanie dotyczy.

Victor Ambros mówił PAP, że chce - dzięki swojej nagrodzie - wnieść wkład w rozwój polskiej nauki i wzmocnić pozycję Polski w świecie. Wspomniał, że starając się o polskie obywatelstwo chciałby oddać hołd swoim polskim przodkom. - Dla mnie byłby to sposób na uhonorowanie mojego ojca, mojej ciotki, ich rodziców, a także wszystkich tych ludzi, którzy walczyli i przetrwali, żebym mógł dziś istnieć. W ten sposób chciałbym oddać im hołd - powiedział PAP noblista.

Wspominał, jak nabrał „ogromnej sympatii do narodu polskiego, a także prawdziwego, głębokiego podziwu”. - Kiedy dorastałem, pamiętam rozmowy — mój ojciec mówił o Polsce jako o kraju, którego granice wciąż przesuwały się na mapie. To sprawiało, że w mojej głowie rodziło się poczucie, iż Polska jest czymś niemal nierealnym, jakby złudzeniem - powiedział. - Dopiero później, zwłaszcza w ostatnich latach, coraz wyraźniej dostrzegałem, jak niezwykle odporny okazał się naród polski, jak potrafił przetrwać napór historii i sił, które chciały go unicestwić. Dziś jest silniejszy niż kiedykolwiek - podkreślił.

- Dlatego właśnie tak bardzo poruszyła mnie możliwość, że być może dzięki Nagrodzie Nobla mógłbym wnieść jakiś wkład w rozwój polskiej nauki i pozycję Polski w świecie (...). Traktuję to jako szansę, by dołożyć choćby niewielką cegiełkę, jeśli tylko będę mógł - dodał profesor.

Prof. Ambros urodził się 1 grudnia 1953 roku w Hanover, w stanie New Hampshire (USA). Karierę akademicką zaczynał na Harvard University, by następnie przenieść się do Dartmouth College. Od 2008 roku związany jest z University of Massachusetts Medical School, gdzie zajmuje stanowisko Silverman Professor of Natural Sciences oraz współdyrektora RNA Therapeutic Institute.

Nagroda Nobla, którą prof. Victor Ambros otrzymał w 2024 roku (wspólnie z Garym Ruvkunem), została przyznana za odkrycia dotyczące mikroRNA – mechanizmów regulujących aktywność genów. To przełomowe badania, które stały się fundamentem współczesnej biologii molekularnej i otworzyły nowe możliwości w diagnostyce oraz leczeniu wielu chorób, w tym tych rzadkich i trudnych do rozpoznania. (PAP)

iwo/ par/