Specyficzne chemiczne sygnatury pojawiające się we krwi, gdy u kogoś rozwija się rak pęcherzyka żółciowego zidentyfikowali naukowcy z indyjskiego Uniwersytetu w Tezpurze w stanie Assam wspólnie z badaczami z Uniwersytetu Illinois w Urbana-Champaign. Dzięki tym substancjom, potencjalnie chorobę można będzie wykryć szybko i bezinwazyjnie – uważają eksperci.

Przyszłe testy mają mieć zastosowanie zarówno u pacjentów z kamicą żółciową, jak i bez niej. To dwie grupy, które często wymagają odmiennych podejść diagnostycznych.

Badacze podają, że np. w USA choroba ta dotyka rocznie 12 tys. osób i powoduje 2 tys. zgonów. Jednak sytuacja jest pod tymi względami różna w różnych częściach świata. Na przykład w stanie Assam w Indiach schorzenie należy do najczęstszych nowotworów. Rokowania są przy tym nierzadko złe, ponieważ chorzy często zgłaszają się do lekarza już w zaawansowanym stadium choroby.

Zespół przeanalizował próbki krwi pochodzące z trzech różnych grup – od pacjentów z rakiem pęcherzyka żółciowego bez kamicy żółciowej, pacjentów z rakiem i jednocześnie kamicą żółciową oraz osób z kamicą żółciową, ale bez nowotworu.

Badacze donoszą, że wykryli setki zmienionych metabolitów (180 w przypadkach raka bez kamieni oraz 225 w przypadkach raka współistniejącego z kamicą) i dla każdej z grup zidentyfikowali w próbkach krwi odrębne markery o wysokiej trafności diagnostycznej.

Jak wyjaśniają, wiele z zidentyfikowanych metabolitów było powiązanych z kwasami żółciowymi oraz pochodnymi aminokwasów, o których wiadomo, że odgrywają rolę w rozwoju i progresji nowotworów.

Analiza pomogła rozróżnić nakładające się sygnały metaboliczne oraz wyjaśnić, w jaki sposób zmiany związane z rakiem różnią się w zależności od tego, czy u pacjentów występuje kamica żółciowa.

„Nasze wyniki pokazują, że zmiany w określonych metabolitach krwi pozwalają wyraźnie odróżnić przypadki raka pęcherzyka żółciowego występujące z kamicą żółciową i bez niej. Otwiera to możliwość opracowania prostych testów krwi, które mogłyby wspierać wcześniejszą diagnostykę. Łącząc patologię kliniczną z zaawansowaną metabolomiką, badanie pomaga połączyć odkrycia laboratoryjne z rzeczywistą diagnostyką, co stanowi kluczowy krok w kierunku skuteczniejszego wykrywania i leczenia tej choroby” – mówi prof. Pankaj Barah kierujący badaniem opisanym w magazynie „Journal of Proteome Research”.

Autorzy odkrycia zwracają uwagę, że zanim wyniki będzie można wykorzystać klinicznie, potrzebne będą większe, wieloośrodkowe badania, jednak jak podkreślają, to stanowi ważną podstawę dla rozwoju nieinwazyjnych narzędzi przesiewowych, zwłaszcza w regionach wysokiego ryzyka.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/