Resort nauki zakończył zbieranie danych z uczelni i instytucji badawczych, po czym rozpoczął proces ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025. Ocena dotyczy uczelni i instytutów PAN. Jej wyniki zdecydują o przyznaniu kategorii naukowych wpływających na finansowanie jednostek.
- Ewaluacja jest (...) największym procesem, z jakim mamy do czynienia w polskiej nauce. Dotyczy ona każdej jednostki, a pośrednio dotyczy każdego naukowca - powiedziała na piątkowym spotkaniu z mediami wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego Karolina Zioło-Pużuk.
Podkreśliła, że jest to „ostatnia ewaluacja starego typu. I też ewaluacja bardzo trudna”.
Ewaluacja jednostek naukowych jest koordynowana przez Komisję Ewaluacji Nauki (KEN).
W piątek w informacji opublikowanej na stronie resortu nauki poinformowano o zmianie na stanowisku przewodniczącego KEN. Prof. Zbigniew Kąkol zastąpił na tym stanowisku prof. Filipa Szymańskiego.
Wiceministra skomentowała, że powodem tej zmiany były „kwestie organizacyjne”. Zapewniła, że nowy szef KEN, prof. Zbigniew Kąkol, już po raz trzeci bierze udział w ewaluacji i jest w tym zakresie „weteranem”, a poprzedni przewodniczący prof. Filipa Szymański - któremu podziękowała za pracę - kontynuuje działanie w ramach KEN.
Weryfikacja osiągnięć naukowych odbywa się w ramach trzech kryteriów. Pierwsze dotyczy publikacji naukowych i patentów. Drugie obejmuje efekty finansowe, w tym projekty badawcze i komercjalizację wyników. Trzecie opiera się na ocenie wpływu działalności naukowej na społeczeństwo i gospodarkę.
Przewodniczący KEN prof. Zbigniew Kąkol wyjaśnił, że w procesie oblicza się wyniki poszczególnych jednostek (ewaluacja) i przekłada je na konkretne kategorie naukowe: A+, A, B+, B oraz C (kategoryzacja). Ocena w trzecim kryterium ma charakter w pełni ekspercki.
Do prac powołano ponad 1300 specjalistów wskazanych przez jednostki naukowe. Aby uniknąć nacisków, są oni losowani do oceny konkretnych osiągnięć. Nadzorowany jest też brak konfliktu interesów, aby np. ekspert nie mógł ocenić macierzystej uczelni.
W przypadku jednostek ubiegających się o najwyższą kategorię (A+), w proces włączani są recenzenci z zagranicznych ośrodków naukowych. Ich oceny mają zostać przeprowadzone w maju.
Resort nauki odniósł się również do kosztów procesu. Eksperci otrzymują wynagrodzenie zależne od rodzaju zadania. Stawki wynoszą od 100 zł za proste zadania do kilku tys. zł za kompleksową ocenę jednostki aspirującą do kategorii A+. Łączny koszt pracy ekspertów szacowany jest na kilka milionów złotych. Do kosztów ewaluacji należy doliczyć działanie KEN oraz urzędników z ministerstwa zajmujących się działaniami w tym zakresie.
Ewaluacji podlegają z mocy ustawy uczelnie akademickie, instytuty Polskiej Akademii Nauk. Inne podmioty - np. uczelnie zawodowe - mogą do niej przystąpić dobrowolnie, co ułatwia im późniejsze zdobywanie grantów.
Przewodniczący KEN prof. Zbigniew Kąkol streścił harmonogram prac KEN: w marcu ruszają intensywne oceny eksperckie. W kwietniu wyznaczone zostaną wartości referencyjne dla poszczególnych kategorii naukowych. Maj to czas na ocenę kandydatów do kategorii A+. A do 15 czerwca ma być przekazana ministerstwu uchwała w sprawie propozycji kategorii dla wszystkich jednostek.
Nauka w Polsce, Ludwika Tomala (PAP)
lt/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
