Rak płuca zajmuje pierwsze miejsce na świecie wśród nowotworowych przyczyn zgonów. Co roku, w Polsce umiera na niego 22 tys. osób, czyli więcej niż z powodu raka piersi, jelita grubego i prostaty łącznie, podkreślił prof. Jan Skokowski, prezes Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca.

Za te tragiczne statystyki w dużej mierze odpowiada fakt, że rak płuca nie boli, a gdy pojawią się objawy to zazwyczaj jest już w stadium zaawansowanym, podkreślił prof Tadeusz Orłowski, konsultant krajowy ds. Chirurgii Klatki Piersiowej.

Objawy te są, na dodatek, mało charakterystyczne i równie dobrze mogą towarzyszyć innym chorobom. Zalicza się tu: duszność; świszczący oddech; chrypkę; ból w klatce piersiowej; chudnięcie i brak apetytu; zmęczenie bez wyraźnej przyczyny; częste infekcje oddechowe; kaszel, który nie ustępuje od paru tygodni, albo zmienił swój charakter; krwioplucie. Może występować jeden objaw lub kilka; zależy to od stadium choroby.

Obecnie, najlepsze efekty w leczeniu raka płuca daje operacja, ale w Polsce kwalifikuje się do niej tylko 15 proc. pacjentów, głównie w I i II stadium raka. W tej grupie szansę na długotrwałe przeżycie ma ok. 70-80 proc. osób. Niestety, przeważająca większość chorych nie może być już leczona jedną metodą i nie ma tak dużych szans na przeżycie.

Ostatnio, dzięki większej wiedzy na temat przyczyn rozwoju raka płuca, pojawiają się i będą pojawiać nowe leki, które choć nie eliminują nowotworu, to pozwalają go kontrolować. Są to np. leki hamujące proces powstawania nowych naczyń krwionośnych w guzie lub hamujące podziały komórek, przez wpływ na konkretne receptory na komórkach raka. Dzięki nim pacjenci żyją z nowotworem, ale nie cierpią z powodu wielu jego objawów, wyjaśnił prof. Orłowski. Na razie, nie są to jeszcze "cudowne pigułki", ale wiąże się z nimi duże nadzieje na przyszłość.

Jak podkreślali specjaliści, w walce z rakiem płuca największe efekty może przynieść profilaktyka, przede wszystkim niepalenie papierosów lub rzucenie palenia. W grupie najbardziej narażonej na ten nowotwór są bowiem palacze, jak również osoby palące biernie.

Ważne jest też regularne wykonywanie badań obrazowych klatki piersiowej - badania rtg (20-25 zł) lub tomografii komputerowej (wystarczy tomografia niskodawkowa za ok. 200 zł). Dotyczy to zwłaszcza osób z grup ryzyka, do których oprócz palaczy zalicza się osoby narażone na zanieczyszczenia lub kontakt z azbestem; osoby po 40. roku życia i te, które miały krewnego z chorobą płuc.

O tym, jak ważne są regularne badania płuc świadczy przypadek obecnego na konferencji pana Wiesława Boguckiego, który od trzech lat żyje z rakiem płuc. "Ponieważ paliłem ogromne ilości papierosów, przez ostatnie 10 lat co roku robiłem prześwietlenie klatki piersiowej. W jednym roku zdarzyło mi się opuścić takie badanie i gdy zjawiłem się po dwóch latach, okazało się, że mam już zaawansowanego raka" - wspominał na konferencji.

Niestety, sonda internetowa z 2008 r., w której udział wzięły 2304 osoby, wskazuje, że tylko 30 proc. Polaków zrobiłoby badania płuc profilaktycznie, z czystej troski o zdrowie, powiedziała socjolog Urszula Krassowska, dyrektor Sektora Badań Społecznych TNS OBOP. 42 proc. respondentów poszłoby na takie badania, gdyby miało już objawy - czyli wówczas, gdy może być już za późno na skuteczne leczenie. Jest to o tyle niepokojące, że uczestnikami sondy byli internauci, czyli przeważnie osoby młode i lepiej wykształcone, podkreśliła socjolog.

Poza tym, tylko 20 proc. respondentów zrobiłaby badanie ze wskazania lekarskiego; 5 proc. z powodu choroby płuc w rodzinie; a 1 proc. z powodu choroby płuc u znanej osoby. 2 proc. biorących udział w ankiecie uznało, że nic nie jest ich w stanie przekonać do zbadania swoich płuc.

Aby zwiększyć świadomość Polaków na temat raka płuca - jego objawów, czynników ryzyka i możliwości profilaktyki - w czerwcu 2008 r. Polska Grupa Raka Płuca oraz Stowarzyszenie Walki z Rakiem Płuca zainaugurowały kampanię "Poznaj swoje płuca".

PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

tot/bsz