Nauka dla Społeczeństwa

31.01.2023
PL EN
16.09.2022 aktualizacja 16.09.2022

Lek na biegunkę mógłby łagodzić objawy zaburzeń ze spektrum autyzmu

Fot. Adobe Stock Fot. Adobe Stock

Loperamid, powszechnie stosowany lek przeciwbiegunkowy, mógłby prawdopodobnie pomóc w leczeniu głównych objawów związanych z zaburzeniami ze spektrum autyzmu – informuje pismo „Frontiers in Pharmacology”.

Wiele leków opracowanych z myślą o leczeniu określonej choroby okazuje się skutecznych także w przypadku innego schorzenia. Na przykład poszukiwania leku na wrzody doprowadziły do odkrycia obniżającego ciśnienie tętnicze krwi działania minoksydylu, który później stał się także skutecznym środkiem zapobiegającym łysieniu. Pochodna przeciwhistaminowej prometazyny- chlorpromazyna – okazała się tak silnym lekiem uspokajającym, że doszło do przełomu w psychiatrii. Przeciwwirusowa amantadyna znalazła zastosowanie w leczeniu choroby Parkinsona. Talidomid, osławiony środek uspokajający, który miał zapobiegać mdłościom podczas ciąży, a uszkadzał płód, okazał się skuteczny w leczeniu szpiczaka plazmocytowego.

Opracowanie zupełnie nowego leku może trwać wiele lat i kosztować setki milionów, a nawet miliardy dolarów. Tymczasem istnieją już tysiące leków, których stosowanie okazało się bezpieczne, a prawa patentowe wygasły. Znalezienie dla nich nowych zastosowań to korzyść zarówno dla pacjentów, jak i producentów. Dlatego stale prowadzone są tego rodzaju badania, zwłaszcza z użyciem modeli komputerowych.

Naukowcy z uniwersytetu w Oslo poszukiwali leku, który łagodziłby objawy zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD). Wykorzystali komputerową sieć interakcji białek - model komputerowy obejmujący białka zaangażowane w ASD i sposób ich interakcji. Ważne jest, aby uwzględnić tę złożoność podczas badania układów biologicznych, ponieważ oddziaływanie na jedno białko często może powodować efekt domina w innym miejscu.

„Nie ma obecnie leków zatwierdzonych do leczenia deficytów komunikacji społecznej, głównego objawu ASD” – powiedziała dr Elise Koch z Uniwersytetu w Oslo, główna autorka badania. „Jednak większość dorosłych oraz około połowa dzieci i młodzieży z ASD jest leczona lekami przeciwpsychotycznymi, które mają poważne skutki uboczne lub nie są skuteczne w ASD”.

Przyglądając się, jak różne leki wpływają na białka związane z autyzmem, autorzy zidentyfikowali kilku potencjalnych kandydatów. Najbardziej obiecujący okazał się powszechnie stosowany lek przeciwbiegunkowy zwany loperamidem.

Niektóre z najczęstszych objawów ASD obejmują trudności z interakcjami społecznymi i komunikacją. Naukowcy mają interesującą hipotezę na temat tego, jak loperamid może działać w leczeniu objawów ASD.

Loperamid aktywuje białko zwane receptorem μ-opioidowym, na które zwykle wpływają leki opioidowe, takie jak morfina. Oprócz efektów, których normalnie można oczekiwać od leku opioidowego, takich jak łagodzenie bólu, receptor μ-opioidowy wpływa również na zachowania społeczne. Loperamid aktywuje receptor μ-opioidowy, przyczyniając się do poprawy zachowań społecznych.

W poprzednich badaniach genetycznie zmodyfikowane myszy pozbawione receptora μ-opioidowego wykazywały deficyty społeczne podobne do tych obserwowanych w ASD. Co ciekawe, leki aktywujące receptor μ-opioidowy pomogły przywrócić zachowania społeczne.

Wyniki uzyskane w przypadku myszy podkreślają możliwość, że loperamid lub inne leki działające na receptor μ-opioidowy mogą stanowić nowy sposób leczenia objawów społecznych występujących w ASD, ale potrzebne są dalsze prace, aby przetestować tę hipotezę.

Źródło: https://doi.org/10.3389/fphar.2022.995439 (PAP)

Autor: Paweł Wernicki

pmw/ ekr/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2023