Najbardziej odległą dojrzałą gromadę galaktyk odkrył międzynarodowy zespół astronomów, korzystający z różnych teleskopów naziemnych i kosmicznych. Mimo, że widać ją w okresie, gdy wszechświat był młody, gromada wygląda bardzo podobnie do współczesnych tego typu obiektów.
Gromady galaktyk to największe struktury we wszechświecie związane grawitacyjnie. Astronomowie sądzą, że wraz z upływem czasu gromady zwiększają się i masywne tego typu obiekty powinny być rzadkie we wczesnym wszechświecie. Faktycznie bardzo odległe gromady galaktyk, które do tej pory obserwowano, wyglądają na obiekty młode, dopiero się formujące, a nie na dojrzałe systemy podobne do współczesnych gromad.
Pod tym względem nietypowy okazuje się obiekt CL J1449+0856 zbadany przez zespół naukowców kierowany przez Raphael Gobata z Laboratoire AIM-Paris-Saclay we Francji. "Zmierzyliśmy odległość do najdalszej dojrzałej gromady galaktyk odkrytej do tej pory" - tak krótko Gobat podsumowuje odkrycie.
Obiekt CL J1449+0856 został po raz pierwszy zaobserwowany przez Kosmiczny Teleskop Spitzera. Później naukowcy użyli innych teleskopów, w tym Bardzo Dużego Teleskopu VLT należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowego ESO. Za pomocą precyzyjnych instrumentów VIMOS i FORS2 wyznaczyli odległość do niektórych plamek widocznych na zdjęciu w linii bardzo słabych, czerwonych obiektów. Wyniki wskazują, że jest to gromada galaktyk widoczna w okresie, gdy wszechświat miał zaledwie około 3 mld lat (redshift z = 2,07).
Astronomowie zbadali dokładniej galaktyki wchodzące w skład gromady, korzystając dodatkowo z innych teleskopów naziemnych oraz z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. Okazało się, że większość z galaktyk nie formuje gwiazd, ale ma w sobie gwiazdy mające już po ok. miliard lat. Ponadto masa gromady galaktyk jest porównywalna do masy gromady galaktyk w Pannie, jednej z najbliższych w stosunku do Drogi Mlecznej.
Kolejnych obserwacji naukowcy dokonali w zakresie promieniowania rentgenowskiego, używając kosmicznych obserwatoriów XMM-Newton oraz Chandra. Gromada świeci w tym zakresie długości fali. Promieniowanie musi pochodzić od gorącego gazu znajdującego się w przestrzeni pomiędzy galaktykami gromady. Jest to kolejna oznaka dojrzałości gromady galaktyk CL J1449+0856, gdyż młody obiekt tego typu nie miałby odpowiednio dużo czasu na zgromadzenie tak dużej ilości gazu. CZA
PAP - Nauka w Polsce
agt/bsz
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
