Prof. Lian Xie oraz prof. Montserrat Fuentes uważają, że w tegorocznym sezonie może mieć miejsce od 15 do 18 huraganów, które utworzą się w basenie Oceanu Atlantyckiego i chodzi tu nie tylko o otwarty ocean ale także Zatokę Meksykańską i Morze Karaibskie. Ta szacowana liczba huraganów jest znacząco wyższa od średniej z ostatnich 50 lat.

Naukowcy uważają, że większość sztormów może przekształcić się w huragany i na 80 proc. jeden z nich spowoduje osunięcie ziemi u wybrzeży południowo wschodnich Stanów Zjednoczonych. Istnieje też 70 proc. szans, że sztorm, który spowoduje osunięcie ziemi dotrze do lądu już jako huragan - podaje internetowy serwis "Physorg".

W Zatoce Meksykańskiej, zdaniem ekspertów, na siedem nazwanych sztormów, groźnych będzie 5, a spośród nich cztery przekształcą się w huragany. Naukowcy spodziewają się także, że trzy, na 6 nazwanych sztormów, wywołają osunięcia terenu u wybrzeży Zatoki Meksykańskiej. Istnieje też 80 procentowe prawdopodobieństwo, że przynajmniej jeden ze sztormów uzyska status huraganu. Ponadto na 50 proc. jeden potężny huragan uderzy w brzegi Zatoki Meksykańskiej.

Od lat 50. istnieją alfabetyczne listy imion sztormów dla każdego regionu. Początkowo na listach znajdowały się tylko imiona żeńskie, ale od 1979 r. stworzono listy z żeńskimi i męskimi imionami, występującymi na przemian.

Metodologia prognozowania huraganów jest oparta na danych gromadzonych przez ostatnie sto lat. Są to m.in. zapisy o pozycji huraganów, ich intensywności, a także informacje o wzorach pogodowych, czy temperaturach powierzchniowych wody. Sezon huraganów na Atlantyku rozpoczyna się 1 czerwca i trwa do 30 listopada. Huragany częste są także na Pacyfiku, a sezon ich występowania trwa tam od 15 maja do 30 listopada.

Huragan lub inaczej tajfun to cyklon tropikalny, w którym średnia prędkość wiatru wynosi powyżej 33 m/s (nie mniej niż 12 w skali Beauforta). Terminologię "huragan" stosuje się dla zjawisk występujących nad akwenami Oceanu Atlantyckiego, a tajfun - dla sztormów nad akwenami Oceanu Indyjskiego czy Oceanu Spokojnego. Huragany powstają nad akwenami, w których temperatura wody przekracza 26 stopni Celsjusza.

Ciśnienie w oku cyklonu spada czasem poniżej 900 hPa. Powierzchnia oceanu nagrzewa się nierównomiernie powyżej 26 stopni Celsjusza. Nad nią zaczynają powstawać kłębiaste pionowe chmury, a powietrze zaczyna silnie wirować. Im niższe ciśnienie, tym prędkość wiatru większa. Cyklon trwa zwykle przez kilka dni i obejmuje obszar od 600 do 1500 km kw. Średnica jego oka może przekraczać 50 km. Porusza się z prędkością około 20 km na godzinę.

Zjawiska te są klasyfikowane na 5 kategorii w zależności od prędkości wiatru i zniszczeń, które mogą wyrządzić np. docierając do lądu. W przypadku kategorii pierwszej, masy powietrza przemieszczają się z prędkością 74 do 95 mph (119 do 153 km/h). W kategorii drugiej - prędkość wiatru wynosi od 96 - 110 mph (154 - 177 km/h), w kategorii trzeciej 111 - 130 mph (178 - 209 km/h. Największe zniszczenia powodują huragany kategorii czwartej wiejące z prędkością 131 - 155 mph (210 - 250 km/h) i piątej, gdzie prędkość wiatru przekracza 155 mph. Kategorię 5. miał m.in. huragan Andrew, którzy uderzył we Florydę w 1992 roku, uznany za najkosztowniejszy cyklon w historii USA. Straty wyniosły ponad 26,5 miliardów dolarów.

Rzadziej niż Stany Zjednoczone huragany nawiedzają Europę. Ostatnio, w marcu silny wiatr o nazwie Xyntia spustoszył północno-zachodznie wybrzeże Europy, zabijając ponad 50 osób. Była to najsilniejsza wichura od początku XIX wieku - wiatr wiał z prędkością dochodzącą momentami do 228 km/h.

Zespół uczonych pod kierunkiem Thomasa Knutsona z Geophysical Fluid Dynamics Laboratory zapowiedział wówczas na łamach "Nature Geoscience", że takie zjawiska będą występować w Europie coraz częściej.

Huragany nie są jedynie siłą niszczycielską. Pełnią one ważną rolę w utrzymaniu równowagi cieplnej na Ziemi, transportując ciepło z rejonów tropikalnych w kierunku biegunów. Ponadto przynoszone przez nie ulewne deszcze niejednokrotnie nawadniają tereny nawiedzane przez susze. KRF

PAP - Nauka w Polsce

kap