Historia i kultura

Jak Tarnów wyzwalał się spod zaboru

Happening prezentujący wydarzenia sprzed 88. lat, kiedy mieszkańcy Tarnowa jako pierwszego miasta w Polsce, przejęli władzę z rąk austriackiego zaborcy odbył się 28 października na tarnowskim rynku. Widzowie mogli oglądać epizody z udziałem postaci historycznych ubranych w stroje z epoki.

Na Starówce "pojawił się" ówczesny burmistrz Tadeusz Tertil, zaś austriaccy żołnierze poddali się polskim oddziałom pod dowództwem płk Kajetana Amirowicza. Widzom rozdawano okolicznościową gazetę "Wiadomości Tarnowskie - 1918-2006" stylizowaną na czasopismo wydawane na początku XX wieku. Wszyscy chętni mogli sfotografować się z osobami przebranymi w dawne stroje z czasów CK Austrii.

Organizatorem happeningu był referat promocji miasta, a pomagał tarnowski teatr, harcerze, 3. Galicyjski Pułk Artylerii Fortecznej im. Księcia Kinsky\\'ego - grupa rekonstrukcji historycznej z Przemyśla, Muzeum Okręgowe w Tarnowie oraz Galeria Miejska. Jak wyjaśnia kierownik referatu promocji miasta Cezary Przęczek, w taki widowiskowy sposób Tarnów corocznie świętuje wydarzenia z 1918 roku. „Zapraszamy całe rodziny do przyjścia na Rynek i wspólnego poznawania ciekawej historii naszego miasta" – deklaruje Przęczek.

Tarnowianie przejęli władzę od Austriaków rano 31 października 1918 roku. W ten sposób miasto, jako pierwsze w Polsce, stało się wolne. Austriaccy oficerowie zgodzili się na wyjazd z Tarnowa, pod warunkiem zapewnienia im bezpieczeństwa podczas podróży i otrzymali na to zgodę. Do godziny ósmej rano austriackie władze wojskowe w mieście zostały obalone.

Żołnierze polscy 20. pułku piechoty, Polskiej Organizacji Wojskowej i harcerze obsadzili starostwo, magistrat, sąd, pocztę, koszary i dworzec kolejowy. Przejęto z ciężkiego uzbrojenia od Austriaków: 17 karabinów maszynowych i dwa samoloty, a także magazyny broni piechoty i artylerii, magazyn mundurowy, żywnościowy, magazyn łóżek, warsztaty garnizonowe, stacje koni, szpital rezerwowy, ambulatorium lecznicze, udaremniono odjazd transportów kolejowych z żywnością na zachód.

Za Tarnowem poszła reszta kraju: wiadomość o dokonanym przewrocie przyspieszyła przejęcie władzy w Krakowie, do którego doszło tego samego dnia. Około godziny 10.30 zajęto tam odwach na Rynku Głównym i przystąpiono do rozbrajania Austriaków.RGR

PAP – Nauka w Polsce
kol

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • 25.11.2025 PAP/Darek Delmanowicz

    Stalowa Wola/ Scytyjskie grodzisko w Chotyńcu z VII–V wieku p.n.e. na muzealnej wystawie

  • Fot. Adobe Stock

    Sejmowa komisja za projektem noweli dot. egzaminów państwowych z jęz. polskiego jako obcego

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera