Nagroda została wręczona prof. Marcinowi Sabokowi podczas Ryll-Nardzewski Day w Operze Wrocławskiej, będącego częścią odbywającego się od 7 do 11 września we Wrocławiu Chilean-Polish Mathematical Meeting – międzynarodowego spotkania matematyków z Polski, Chile i innych krajów.

Międzynarodowa kapituła The Ryll-Nardzewski Prize oceniała osiągnięcia opublikowane w ostatnich dziesięciu latach i związane z dziedzinami, które współtworzył lub rozwijał nieżyjący, wrocławski naukowiec prof. Ryll-Nardzewski – m.in. z logiką, deskryptywną teorią mnogości, probabilistyką, procesami stochastycznymi, analizą funkcjonalną, teorią miary i teorią ergodyczną.

– Czuję się ogromnie zaszczycony tym wyróżnieniem. Bardzo cieszy mnie pomysł przyznania nagrody w dziedzinie matematyki im. Czesława Rylla-Nardzewskiego. Nagroda promuje nazwisko tego wielkiego polskiego matematyka. Ponadto zwraca uwagę na kolosalną rolę, jaką nasza dziedzina odgrywa i będzie odgrywać w rozwoju nauki i społeczeństwa, szczególnie w epoce rewolucji sztucznej inteligencji, gdzie matematyka i informatyka grają pierwsze skrzypce – powiedział prof. Marcin Sabok.

Profesora Saboka nagrodzono za wynik dotyczący jednego z podstawowych pytań matematyki: czy dwa bardzo skomplikowane obiekty, choć opisane inaczej, są w istocie tą samą strukturą. Badania laureata dotyczą tzw. algebr C – struktur matematycznych istotnych m.in. dla matematycznego opisu mechaniki kwantowej.

Jak podała w uzasadnieniu kapituła, rozwiązał on problem, nad którym wcześniej pracowali wybitni matematycy zajmujący się teorią klasyfikacji. Formalnie udowodnił, że „borelowska złożoność problemu izomorfizmu ośrodkowych algebr C* odpowiada złożoności uniwersalnej relacji równoważności orbit”.

Naukowiec zajmuje się przede wszystkim logiką matematyczną i deskryptywną teorią mnogości, a także ich związkami z algebrami operatorów i geometryczną teorią grup. Jednym z głównych pytań w tych badaniach jest to, co można skutecznie klasyfikować, jak bardzo skomplikowane są takie klasyfikacje i gdzie znajdują się ich matematyczne granice.

The Ryll-Nardzewski Prize została ustanowiona z okazji setnej rocznicy urodzin prof. Czesława Rylla-Nardzewskiego. Nagrodę w wysokości 25 tys. euro finansuje Miasto Wrocław. Pomysł jej utworzenia narodził się na Politechnice Wrocławskiej z inicjatywy prof. Tomasza Downarowicza, dyrektora Centrum Rylla-Nardzewskiego.

Jak podkreślili miejscy urzędnicy, wyróżnia się ona wysokością na tle wielu międzynarodowych akademickich nagród matematycznych. Dla porównania nagrody European Mathematical Society wynoszą po 5 tys. euro, a przyznawana przez Polskie Towarzystwo Matematyczne Międzynarodowa Nagroda im. Stefana Banacha za wybitną rozprawę doktorską – 25 tys. zł.

- Matematyka jest jednym z najważniejszych rozdziałów akademickiej historii Wrocławia. Ustanawiając The Ryll-Nardzewski Prize, chcieliśmy nie tylko uczcić pamięć wybitnego wrocławskiego matematyka, ale także wzmocnić pozycję Wrocławia i Polski w międzynarodowym środowisku naukowym. Szczególnie cieszy mnie, że pierwszy laureat w swoim nagrodzonym dowodzie wykorzystał właśnie twierdzenie Czesława Rylla-Nardzewskiego - powiedział prezydent Wrocławia Jacek Sutryk.

Z kolei laureatem Early Career Ryll-Nardzewski Prize dla młodych badaczy został Serhii Bardyla z Uniwersytetu Wiedeńskiego, nagrodzony za rozwiązanie szeregu problemów z topologii ogólnej, teorii mnogości i algebry.

Prof. Ryll-Nardzewski urodził się w Wilnie w 1926 roku, a w 1949 r. przeniósł się do Wrocławia, z którym związał się na resztę życia. Rozpoczął pracę na połączonych wówczas Uniwersytecie i Politechnice Wrocławskiej. Jednym z jego najbardziej znanych wyników jest twierdzenie o mierzalnym wyborze, opracowane wspólnie z Kazimierzem Kuratowskim. Określa ono, kiedy spośród wielu możliwych rozwiązań zależnych od zmieniających się danych można dokonywać wyboru w matematycznie uporządkowany, mierzalny sposób. Naukowiec zmarł w 2015 r.

Partnerami merytorycznymi nagrody są Centrum im. Rylla-Nardzewskiego Politechniki Wrocławskiej – jako lider przedsięwzięcia – Uniwersytet Wrocławski, Instytut Matematyczny PAN oraz Polskie Towarzystwo Matematyczne. Ze strony prezydenta Wrocławia przedsięwzięcie koordynuje Wrocławskie Centrum Akademickie. (PAP)

kak/ agt/