Prawie 95 proc. dzieci hospitalizowanych z powodu zakażenia wywołanego wirusem RS (RSV) nie wykazywało wcześniej żadnego z czynników ryzyka ciężkiego przebiegu choroby. „RSV może w krótkim czasie doprowadzić do znacznego wzrostu liczby hospitalizacji najmłodszych pacjentów. Dlatego o przygotowaniu do sezonu powinniśmy myśleć nie tylko w kontekście zwiększania dostępności łóżek czy zabezpieczenia personelu, ale przede wszystkim poprzez skuteczną profilaktykę i ograniczanie liczby ciężkich zakażeń” – zaapelowała w informacji przekazanej PAP dyrektor Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie dr. n. med. Alicja Karney.

Wirus RS wykazuje wysoką zakaźność, co w sezonie infekcyjnym (od października do maja) może skutkować szybkim wzrostem zakażeń wśród dzieci, jak i dorosłych, głównie seniorów. Na ciężki przebieg infekcji najbardziej narażone są najmłodsze dzieci. Może u nich dojść do zapalenia oskrzelików i niewydolności oddechowej wymagającej tlenoterapii, a niekiedy również wentylacji mechanicznej.

„Z perspektywy szpitala pediatrycznego każdy sezon infekcyjny jest dużym wyzwaniem organizacyjnym, ale przede wszystkim oznacza realne obciążenie dla dzieci, ich rodzin i personelu medycznego. Im większej liczbie hospitalizacji możemy zapobiec, tym lepiej przygotowany jest cały system. Wczesna ochrona najmłodszych pacjentów to inwestycja w ich zdrowie, ale również w stabilność i bezpieczeństwo pediatrycznej opieki zdrowotnej” – podkreśliła pediatra i wakcynolog dr Karney.

Epidemiolog i specjalista zdrowia publicznego IMiD prof. Marcin Czech zwrócił uwagę, że do większość zakażeń dochodzi na skutek kontaktu z bliskimi. „Aż 54,8 proc. transmisji pochodzi od najbliższego otoczenia dziecka (rodzeństwo, rodzice, dziadkowie), co sprawia, że nawet zdrowe noworodki są narażone na zakażenie tuż po urodzeniu” – zaznaczył.

Od 1 stycznia do 15 grudnia 2025 r. w Polsce odnotowano ponad 94 tys. przypadków RSV.

Według specjalistów Instytutu Matki i Dziecka doświadczenia innych państw pokazują, że odpowiedzią na ten problem zdrowotny może być szersze wykorzystanie immunizacji niemowląt z wykorzystaniem długo działających przeciwciał monoklonalnych, zapewniających ochronę przed ciężkim przebiegiem zakażenia.

Obecnie 23 kraje europejskie rekomendują immunizację niemowląt przeciw RSV, a 19 finansuje ją systemowo. Dane z Hiszpanii, Francji, Stanów Zjednoczonych i Chile wskazują, że szeroka profilaktyka może ograniczać liczbę hospitalizacji niemowląt o 70-98 proc. Istotne jest również, aby ochrona nie zależała od miesiąca urodzenia – co drugie niemowlę hospitalizowane z powodu RSV urodziło się poza sezonem epidemicznego występowania wirusa – twierdzą eksperci IMiD.

„W Polsce nie funkcjonuje obecnie powszechny program profilaktyki RSV obejmujący wszystkie niemowlęta. Dotychczasowa ochrona z wykorzystaniem przeciwciał monoklonalnych koncentrowała się przede wszystkim na wybranych grupach dzieci szczególnie narażonych na ciężki przebieg zakażenia. Dyskusja o gotowości na kolejny sezon nie powinna zatem ograniczać się wyłącznie do pytania, czy system dysponuje wystarczającą liczbą łóżek i personelu. Równie istotne jest pytanie, ilu ciężkim zakażeniom i hospitalizacjom najmłodszych pacjentów można wcześniej zapobiec” – uważa kierownik Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka IMiD dr hab. Paweł Krajewski.

Specjaliści Instytutu przyznają, że jednym z fundamentów skutecznej ochrony pozostaje również edukacja. Rodzice potrzebują wiarygodnych i zrozumiałych informacji o ryzyku związanym z zakażeniem oraz dostępnych możliwościach profilaktyki. Chaos informacyjny może utrudniać podejmowanie decyzji profilaktycznych, szczególnie gdy rodzicom brakuje poczucia wsparcia.

„To był jeden z powodów, dla których postanowiliśmy jako Fundacja Matki i Dziecka głośno mówić o konieczności ochrony przed RSV. Edukacja o profilaktyce jest jednym z naszych najważniejszych celów. Cieszy nas, że mamy dziś dostęp do profilaktyki przeciw RSV – przeciwciała monoklonalnego dla wcześniaków czy szczepienia dla kobiet w ciąży, które może pomóc chronić dziecko już od pierwszych miesięcy życia. Niestety, z tej możliwości korzysta obecnie zaledwie jedna na cztery ciężarne” – zwróciła uwagę dr n. o zdrowiu Dorota Kleszczewska. (PAP)

zbw/ agt/