Pod koniec listopada 2025 r. pomiędzy stroną polską a Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) podpisano list w sprawie budowy ośrodka ESA w naszym kraju. Ma on być związany z bezpieczeństwem kosmicznym. W połowie kwietnia minister finansów i gospodarki Andrzej Domański zapowiedział, że decyzja ws. jego lokalizacji będzie znana do końca maja.

I choć nie jest prowadzony konkurs na lokalizację ośrodka ani nie istnieje oficjalna lista miast lub regionów, które złożyły formalne oferty w tej sprawie, to w ostatnich miesiącach kilka ośrodków miejskich z kraju publicznie lobbowało za swoimi kandydaturami.

Na teraz jednak – jak wynika z nieoficjalnych informacji PAP ze źródeł zbliżonych do polskiego sektora kosmicznego – w grze pozostały tylko Warszawa i Kraków, z wyraźnie mocniejszą pozycją stolicy.

Jak bowiem tłumaczyli rozmówcy PAP, ESA bierze pod uwagę wiele czynników, m.in. takich jak: wielkość i ranga miasta, potencjał naukowo-akademicki (uczelnie), transport i połączenia międzynarodowe (m.in. bezpośrednie połączenia lotnicze do miast, gdzie siedzibę mają inne ośrodki ESA), sąsiedztwo siedzib znaczących firm z sektora kosmicznego czy możliwość zapewnienia dogodnych warunków życia dla zagranicznych pracowników ESA, którzy przyjechaliby tu na pewien czas wraz z rodzinami.

Ostateczną decyzję ma podjąć ESA, a nie polskie Ministerstwo Rozwoju i Technologii, które jednak aktywnie bierze udział w rozmowach, ustaleniach i negocjacjach.

Jednocześnie rozmówcy PAP wskazali, że istotniejsze niż sama lokalizacja jest określenie, czym dokładnie ten ośrodek ma się zajmować i jaką ma mieć specjalizację – a to również nie jest jeszcze uzgodnione.

W niedawnym wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” minister finansów i gospodarki Andrzej Domański poinformował, że jeżeli harmonogram zostanie utrzymany, centrum mogłoby rozpocząć działalność w połowie 2027 r. Z kolei pytany o model finansowania centrum podkreślił, że będzie on zbliżony do rozwiązań funkcjonujących w innych państwach goszczących agencję, co w praktyce oznacza rozłożenie obciążeń finansowych między rząd i ESA.

Ponadto w kwietniu odbyło się pierwsze posiedzenie Międzyresortowego Zespołu do Spraw Centrum ESA w Polsce. W jego skład wchodzą przedstawiciele kilkunastu resortów oraz instytucji publicznych, m.in. Polskiej Agencji Kosmicznej, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa i Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Pracami zespołu kieruje minister właściwy do spraw gospodarki.

Agnieszka Kliks-Pudlik (PAP)

akp/ bar/ ktl/