Nie można wykluczyć, że będzie to mieć długofalowe negatywne skutki dla zdrowia mózgu, ocenili autorzy pracy (https://doi.org/10.1007/s11357-025-01933-x).

Otyłość pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych na świecie, a utrata masy ciała jest często zalecana jako sposób na obniżenie ryzyka chorób związanych z nadwagą.

Coraz więcej badań dowodzi jednak, że zdrowotne efekty chudnięcia zmieniają się wraz z wiekiem. Utrata wagi u osób w średnim wieku nie zawsze przynosi takie same korzyści zdrowotne, jak u młodszych dorosłych. A najnowsza praca naukowców z Ben-Gurion University of the Negev w Beer Szewie w Izraelu wskazuje, że może nawet zaostrzyć stan zapalny w mózgu, który rozwija się z powodu otyłości.

Zespół badawczy prowadził doświadczenia na myszach, u których otyłość wywołano wysokokaloryczną dietą. Następnie naukowcy sprawdzali, w jaki sposób schudnięcie może wpływać na zdrowie młodych dorosłych osobników i osobników w średnim wieku.

Utrata masy ciała przywróciła w obu grupach gryzoni prawidłowy metabolizm, w tym kontrolę poziomu glukozy we krwi. Jednak u myszy w średnim wieku miała nieoczekiwany wpływ na mózg, ponieważ doprowadziła do nasilenia się stanu zapalnego w podwzgórzu. Jest to część mózgu odpowiedzialna za regulację apetytu, równowagę energetyczną organizmu oraz inne istotne funkcje. Wraz z rozwojem otyłości w podwzgórzu rozwija się stan zapalny, który - zgodnie z dotychczasowymi teoriami – przyczynia się do rozregulowania metabolizmu u osób otyłych.

To, że schudnięcie w średnim wieku nasila stan zapalny w podwzgórzu, naukowcy potwierdzili na poziomie molekularnym, jak również w obserwacjach mikrogleju (komórek odpornościowych mózgu) z użyciem mikroskopu konfokalnego (z wykorzystaniem powiększonego kontrastu i rozdzielczości). Reakcja zapalna utrzymywała się przez kilka tygodni, zanim stopniowo ustąpiła.

Jak przypomnieli autorzy pracy, utrzymujący się lub słabo kontrolowany stan zapalny w mózgu może w przyszłości prowadzić do pogorszenia zdolności poznawczych, w tym pamięci, oraz do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, jak np. choroba Alzheimera.

Zaznaczyli, że choć długoterminowe skutki zapalenia mózgu związanego z utratą masy ciała w średnim wieku nie są obecnie poznane, to nowe badanie budzi istotne obawy.

- Utrata masy ciała pozostaje kluczowa dla przywrócenia zdrowia metabolicznego u osób otyłych, ale musimy zrozumieć, jaki jest jej wpływ na mózg w średnim wieku i upewnić się, że nie jest on szkodliwy – skomentował współautor artykułu Alon Zemer.

Zdaniem naukowców konieczne są dalsze badania, które pozwolą lepiej zrozumieć, dlaczego utrata masy ciała w średnim wieku skutkuje nasileniem zapalenia mózgu. Przyszłe prace dotyczące tego zagadnienia mogą pomóc w opracowaniu metod, które utrzymają metaboliczne korzyści płynące z utraty wagi, a jednocześnie będą chronić zdrowie mózgu w miarę starzenia się. (PAP)

jjj/ bar/