Konkurs Popularyzator Nauki organizowany jest przez serwis Nauka w Polsce, wydawany przez Fundację Polskiej Agencji Prasowej. Zwycięzców poznamy w grudniu.

Klub Astronomiczny Almukantarat działalność związaną z popularyzacją astronomii i organizacją naukowych obozów dla młodzieży prowadzi od 1983 roku, kiedy odbył się pierwszy obóz astronomiczny. Jako stowarzyszenie działa od 1995 roku, zaś w tym roku uzyskał status Organizacji Pożytku Publicznego.

Także w tym roku klub po raz pierwszy w swojej historii zorganizował aż trzy Obozy Astronomiczne dla razem ponad 180 uczestników. Ich uczestnicy wzięli udział w zajęciach m.in. z astronomii, fizyki, matematyki i chemii, a także przygotowywali się do Olimpiady Astronomicznej i olimpiad przedmiotowych. Zdobytą wiedzę uczestnicy mogli zastosować w praktyce poprzez udział w obserwacjach astronomicznych i zajęciach z astrofotografii, a także wykonując projekty naukowe pod okiem zawodowych astronomów i fizyków.

Astronomia od podstawówki

Klub Almukantarat chce promować astronomię już na poziomie szkoły podstawowej. Dlatego na początku tego roku rozpoczął pracę nad przygotowaniem ogólnopolskich zawodów astronomicznych, zwieńczeniem czego było powołanie razem z Planetarium Śląskim w Chorzowie Olimpiady Astronomicznej Juniorów dla uczniów szkół podstawowych. Pierwsza edycja nowopowołanej Olimpiady rozpoczęła się już w październiku tego roku. Udział w niej wzięło 280 uczniów szkół podstawowych.

Inicjatywa ma rozwinąć zainteresowanie astronomią i eksploracją kosmosu wśród uczniów szkół podstawowych oraz dostarczyć nauczycielom materiałów dydaktycznych ułatwiających prowadzenie zajęć z elementami astronomii w szkołach.

Drugą kluczową inicjatywą rozwiniętą w tym roku przez Almukantarat jest Olimpijska Liga Astronomiczna, która wspiera młodzież w osiąganiu sukcesów na Olimpiadzie Astronomicznej poprzez wsparcie w systematycznej pracy – konkurs jest rozciągnięty na większość roku szkolnego.

Sztafeta pokoleń

"Jednym z filarów działalności naszego stowarzyszenia jest sztafeta pokoleń" – mówi Nauce w Polsce Prezes Klubu Astronomicznego Almukantarat Szymon Ryszkowski.

Większość członków klubu - czyli osób, które organizują obozy, spotkania i inne wydarzenia popularyzujące astronomię - to osoby, które wcześniej, przed laty, same były ich uczestnikami.

"Chcemy szybko dawać okazję młodym ludziom do podejmowania wyzwań, tworzenia projektów i do nauczenia się odpowiedzialności. Przejawia się to również w samym sposobie funkcjonowania organizacji. Większość członków naszego Zarządu to osoby między 22 a 26 rokiem życia. Myślę, że jest to dość wyjątkowe - podkreśla rozmówca Nauki w Polsce. - Wielu uczestników naszych pierwszych obozów astronomicznych zdążyło zostać zawodowymi naukowcami i profesorami i po dziś dzień przyjeżdża prowadzić zajęcia na obozach Almukantaratu".

W gronie takich "wychowanków" znaleźli się m.in. dr hab. Piotr Fita z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, Zofia Kaczmarek, polska astronomka, dwukrotna zwyciężczyni Olimpiady Astronomicznej, czy prof. Piotr Życki, wieloletni dyrektor Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie.

Jak wyjaśnia Ryszkowski, drugim filarem działalności Klubu jest wolontariat. "Almukantarat od początku istnienia większość działalności finansuje ze składek członkowskich i darowizn. Cała nasza działalność jest budowana na wolontariacie. Przykład idzie też z góry, ponieważ ani władze Klubu, ani nikt z organizatorów wydarzeń nie pobiera za swoją pracę wynagrodzenia" – zaznacza.

Pomóc złapać "astronomicznego bakcyla"

Zdaniem Szymona Ryszkowskiego największą satysfakcję z wykonywanej pracy daje możliwość obserwowania, jak młodzież zakochuje się w astronomii i innych naukach ścisłych. "Ja sam też kiedyś byłem na tym etapie. Pojechałem na obóz astronomiczny Almukantaratu jako uczeń i znalazłem środowisko, które zachęciło mnie do rozwoju zainteresowań" – dodaje.

Kolejnym momentem, który przynosi członkom klubu najwięcej radości - to ten, kiedy wychowankowie osiągają sukcesy na zawodach z astronomii i innych nauk ścisłych. "Jesteśmy dumni z naszych uczestników i bardzo cieszymy się, gdy reprezentują Polskę na zawodach międzynarodowych" – zaznacza.

Ogrom astronomicznej pracy u podstaw

Poza 42. Obozem Astronomicznym, Olimpijską Ligą Astronomiczną i Olimpiadą Astronomiczną Juniorów – tylko w tym roku – klub zorganizował również warsztaty naukowe dla młodzieży w Toruniu (ponad 60 uczestników), Wiosenne Seminarium Astronomiczne w Szczecinie i Wiosenne Warsztaty Naukowe w Warszawie, 2. edycję Konkursu Astrofotograficznego na fotografię astronomiczną (ponad 50 prac konkursowych), mazowiecki etap Ogólnopolskiego Młodzieżowego Seminarium Astronomicznego, a także Konkurs Stypendialny (3. edycja) na pracę popularnonaukową o polskiej astronautyce dla uczniów o gorszych warunkach materialnych.

Oprócz organizacji spotkań dla młodzieży, od lat klub uczestniczy w takich wydarzeniach, jak World Space Week Wrocław, European Rover Challenge, Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik, Toruński Festiwal Nauki i Sztuki, AstroPiknik w Podzamczu czy Szczecińskie Dni Kosmosu.

Klub prowadził również serię wykładów popularnonaukowych "Wykłady piątkowe" (na kanale klubu w serwisie YouTube), np. „Jak zrozumieć zakrzywienie czasoprzestrzeni?” (prof. Piotr Życki – Uniwersytet Warszawski) czy "Dogonić kometę – o europejskiej misji Rosetta" (dr Agata Rożek – Royal Observatory Edinburgh).

Oprócz tego Almukantarat nieustannie od 23 lat prowadzi jeden z pierwszych portali astronomicznych w Polsce – AstroNET. Znaleźć na nim można ponad 10 tysięcy artykułów popularnonaukowych, w tym serię przygotowującą do udziału w Olimpiadzie Astronomicznej czy poradniki amatorskiej obserwacji.

Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska-Wujec

ekr/ zan/